In het jaar 2014 zorgt het Europees Hof van Justitie eigenhandig voor de totstandkoming van het vergeetrecht, een Nederlands downloadverbod en veranderingen in de bewaarplicht. 

Terwijl de discussie over privacy voortraast, worden onze smartphones steeds goedkoper en strijden techbedrijven om een positie om onze pols.

In mei besluit het Europees Hof dat Google en andere zoekmachines zoekresultaten moeten verwijderen als deze de privacy van burgers schenden.

Het 'recht om vergeten te worden' - eerder slechts onderwerp van theoretische discussies - is plotseling werkelijkheid. De rest van het jaar worstelen toezichthouders en zoekmachines met de gevolgen van de uitspraak. Google verwerkt bijna 200.000 vergeetverzoeken en verwijdert ruim een half miljoen zoekresultaten.

Pas aan het eind van het jaar publiceert een groep Europese privacytoezichthouders richtlijnen waarin in brede lijnen wordt omschreven wat wel en niet kan worden verwijderd. Desondanks blijven de grenzen van het vergeetrecht grotendeels onverkend.

Downloadverbod

Europa neemt op meer vlakken het heft in handen. Jarenlang bleef Nederland het downloaden van auteursrechtelijk materiaal toestaan en strandden meerdere pogingen om een downloadverbod te introduceren in de Tweede Kamer.

Het Europees Hof besluit in april echter dat dit onder Europese regels niet is toegestaan. Het downloaden van films en muziek is plotsklaps illegaal in Nederland.

Stichting Brein, de organisatie die auteursrechtenhouders vertegenwoordigt en eerder probeerde torrentsite The Pirate Bay geblokkeerd te krijgen, zegt zich te blijven richten op grootschalige verspreiding. Individuele downloaders zijn in Nederland nog niet beboet.

Bewaarplicht

Hetzelfde Hof zet een streep door de Europese bewaarplicht, die regelt dat telecomproviders gegevens van klanten moeten bewaren voor gebruik door opsporingsdiensten. Het Hof vindt dit een te grote inbreuk op de privacy van burgers.

Ondanks deze uitspraak blijft de Nederlandse bewaarplicht in stand. Het kabinet stelt wel voor om meer waarborgen te introduceren, zodat de privacy van burgers gegarandeerd is. Zo moet een rechter toestemming geven voor de inzage van gegevens. De bewaartermijn blijft gelijk.

Het Europees Parlement stemt voor netneutraliteit en een einde aan roamingkosten. Het is onduidelijk of en wanneer deze maatregelen werkelijkheid worden, want de lidstaten worden het niet met elkaar eens over de exacte uitwerking ervan.

Uber

De taxibranche is in 2014 onderhevig aan enorme beroering door de snelle opkomst van Uber, een app die het mogelijk maakt om een auto met chauffeur te bestellen. In verschillende steden wordt ook Uberpop gelanceerd, waarmee particulieren hun auto kunnen delen.

Dat is echter illegaal, zo oordeelt de Inspectie Leefomgeving en Transport. Taxichauffeurs moeten een licentie hebben, dus Uberpop-chauffeurs kunnen boetes krijgen. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven heeft de illegaliteit van Uber bevestigd.

Uber rekent niet alleen overheden tot vijand. In november ontstaat veel ophef over het bedrijf, nadat bleek dat medewerkers ritgegevens van gebruikers hadden ingezien zonder toestemming. Desalniettemin haalt Uber in 2014 ruim 2 miljard dollar aan investeringen binnen en wordt de waarde van het bedrijf geschat op ruim 40 miljard dollar.

Spionage

De discussie over overheidsspionage, die in 2013 werd aangewakkerd door onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, raast in 2014 door.

Minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) geeft in februari toe dat Nederlandse inlichtingendiensten in één maand tijd 1,8 miljoen stukjes metadata doorgaven aan de Amerikaanse NSA, terwijl hij eerder in Nieuwsuur claimde dat die gegevens door de Amerikanen waren verzameld.

Het kabinet wil ondertussen de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten hervormen, zodat de AIVD en MIVD meer soorten gegevens mogen aftappen. Wel komen er extra waarborgen die ervoor moeten zorgen dat de gegevens van onschuldige burgers niet massaal in overheidshanden komen.

Whatsapp

Ook op onze smartphones wordt ingezet op privacy. Facebook verrast vriend en vijand door Whatsapp over te nemen voor het astronomische bedrag van 19 miljard dollar.

Dat zorgt meteen voor ophef, want Whatsapp-gebruikers zijn bang om hun privéchats te overhandigen aan het sociale netwerk. In een onderzoek van NU.nl zegt een derde van de Nederlanders te stoppen met Whatsapp-gebruik, en concurrent Telegram wordt kortstondig enorm populair.

In november is er opschudding over twee blauwe vinkjes die Whatsapp gaat tonen als vrienden een bericht hebben gelezen. Veel mensen vinden het vervelend dat het niet meer mogelijk is om een bericht 'stiekem' te lezen, zonder dat de gesprekspartner dit kan zien. De blauwe vinkjes worden door Whatsapp optioneel gemaakt. 

De stormen gaan snel liggen, en Whatsapp is aan het eind van het jaar populairder dan ooit. De dienst gaat zijn chats bovendien standaard versleutelen, zodat berichten niet kunnen worden afgetapt.

Facebook koopt vervolgens ook Oculus, een bedrijf dat virtual reality-brillen maakt. Directeur Mark Zuckerberg denkt dat het in de toekomst mogelijk wordt om virtueel lessen te volgen, naar de dokter te gaan, of bij sportwedstrijden te zijn.

Smartphones

De smartphone wordt in 2014 beter, maar vooral ook goedkoper. Wereldwijd krijgen Chinese fabrikanten meer voet aan de grond en komt de positie van gevestigde bedrijven als Samsung onder druk. De Zuid-Koreaanse elektronicagigant ziet zijn winst en omzet flink krimpen.

Apple krijgt het voor elkaar om buiten schot te blijven. De iPhone 6 en 6 Plus zijn een stuk groter dan eerdere iPhones, en blijken direct zeer populair. Maandenlang zijn de toestellen bijna niet aan te slepen.

De tabletrevolutie lijkt in 2014 alweer een beetje voorbij. In Nederland krimpt de markt flink en ook wereldwijd zakken de verkopen van iPads. Phablets, smartphones die vaak nauwelijks meer in de broekzak passen, winnen steeds meer terrein op tablets.

Smartwatches

Ondertussen starten veel grote techbedrijven een strijd om de pols. Smartwatches worden nog maar mondjesmaat verkocht, maar Samsung, LG en Motorola proberen alvast een voorsprong te krijgen.

iPhone-eigenaren blijven wachten op de Apple Watch, die in september wordt aangekondigd. Veel details over het apparaat ontbreken nog, zoals de exacte verschijningsdatum en de prijs van twee duurdere varianten.