NU.nl's boekrecensent Anne Jongeling maakte een selectie van de volgens haar tien beste boeken van 2013.

1. Patrick Flanery - Gevallen land

Een doorgeslagen architect houdt zich schuil in een bunker onder zijn voormalige huis, waar het nieuwe gezin inmiddels woont. Op hetzelfde terrein bevindt zich de onteigende eerste eigenaresse, ook clandestien.

Met een verontrustend beveiligingsbedrijf op de achtergrond, die van burgers alles wat meetbaar is wil meten, is Gevallen land een knap gestructureerde, onheilspellende allegorie voor de Amerikaanse vastgoedmarkt en oprukkende omni-monitorsystemen.

2. Jaume Cabré - De bekentenis van Adrià

Monumentaal epos van de Catalaanse schrijver over morele kaders in de tumultueuze geschiedenis van Europa, met haar vele diabolische en engelachtige gezichten.

Leidraden in het verhaal zijn een kostbare viool die van hand tot hand gaat, de moord op de vader van de hoofdpersonage Adrià, en een nazidokter die zelf boetedoening wil doen in plaats van zich aan de autoriteiten uit te leveren na de bevrijding. Verdeeld over diverse episodes in de geschiedenis laat Cabré de vele verhaallijnen kundig samen vloeien.

3. Jesus Carrasco - De vlucht

Extremadura, een onherbergzame streek in Spanje, vormt het decor voor deze kleine roman over een herder die zich begin vorige eeuw ontfermt over een verweesde jongen. De jongen blijkt op de vlucht voor rijke perverselingen die zich boven de wet verheven achten.

Het verhaal is zo prachtig sterk beschreven dat de ontberingen van dit harde leven voelbaar worden, en Carrasco biedt weinig illusies over medemenselijkheid in barre tijden.

4. Philipp Meyer - De zoon

Deel twee in de trilogie over de ontbinding van de Amerikaanse Droom (het eerste boek, Roest, kwam uit in 2009). De zoon bestrijkt hier grofweg tweehonderd jaar, verspreid over zeven generaties van de familie McCullough.

Het verhaal begint bij de jonge Eli McCullough, wiens familie wordt uitgemoord door indianen waarna hij als slaaf wordt meegenomen. Qua wrede taferelen windt Meyer er bepaald geen doekjes om; indianen in De zoon die mensen levend roosteren hebben werkelijk niets gemeen met Pocahontas. 

5. Ron Rash - De fluitspeler

In een donker uithoekje in de Amerikaanse Appelachen in 1918, leven een broer en zus een eenvoudig bestaan op een farm waar de zon nooit komt. Het meisje is gebrandmerkt als heks en dodelijk eenzaam.

Als er een fluitspeler met onbekende herkomst bij hun aanklopt en blijft hangen, durft ze zoetjesaan te hopen op het wonder van een huwelijk - en niets zal haar van dat voornemen afbrengen. Er hangt een sfeer van verwachting in de vallei dat alles beter kan worden, menselijker ook, maar er is een prijs.

6. Colm Toibin - Het testament van Maria

In deze roman is Maria geen madonna met onbevlekte ontvangenis, maar een gewone vrouw die doodsbang moet toezien hoe haar zoon zich door subversieve elementen laat opstoken. Jaren na de kruisiging wordt ze bezocht door scribenten die haar getuigenis willen, om een iconisch geschrift op te stellen over de zoon van God.

Maar Maria heeft haar zoon zien bloeden en horen schreeuwen, en ze weigert zijn onmenselijke dood te laten mythologiseren. Moedige, indringende roman.

7. David Vann - Goat Mountain

Kan een jongen van elf een monster zijn? Het is een van verhaallijnen in David Vanns meest recente roman, die zich afspeelt in een dor, droog jachtgebied.

Het is het domein van de drie generaties mannen (de jongste is nog niet echt een man, hij is elf jaar) die daar hun traditionele hertenjacht houden. Angstaanjagend maar machtig boek.

8. Joost Zwagerman - Americana

In zijn tienerjaren raakte Joost Zwagerman gefascineerd door Amerika, het land van de onbegrensde mogelijkheden. In dezelfde soepele, toegankelijke stijl waarmee hij elke maand kunstcolleges geeft bij DWDD, heeft hij de kunst in Amerika vervat in essays.

Het resultaat is Americana, 1.200 pagina's cultuurgeschiedenis van muziek, schilderijen, film, fotografie, literatuur - kunstvormen die Zwagerman met dezelfde mengeling van kritische bewondering en inzicht beschouwt als wijlen John Updike dat kon. Updike was een vlaggenschip, Zwagerman is dat ook.

9. Schroder - Amity Gaige

Een jonge Duitser die zich in Amerika niet voelt geaccepteerd, past de nodige veranderingen op zichzelf toe om te kunnen aarden. Later trouwt hij en krijgt hij een kind, maar als de boel toch spaak loopt, haalt hij een noodgreep uit die hem uiteindelijk dwingt schoon schip te maken. Schitterend taalgebruik en knap gestructureerd.

10. Derek B. Miller - Nacht over Noorwegen

De in New York wonende Joodse Sheldon Horowitz is het memorabele personage in deze misdaadroman, via wie Miller de Koreaanse en Vietnamoorlog spiegelt aan de oorlogen op het Europese continent.

Als Horowitz weduwnaar wordt, trekt hij bij zijn kleindochter in Noorwegen in, waar hij verzeild raakt in de ontspoorde immigratieproblematiek vanuit Oost-Europa. Hij stelt een moedige daad, zoals hij zijn hele leven al daden heeft gesteld, en betaalt wederom een hoge prijs.