Het was een roerig wetenschapsjaar, 2012, met hoge pieken en diepe dalen.

Het Higgsdeeltje werd toch echt aangetoond en de fraude van Diederik Stapel bleek immens.
Ondertussen denderde de wetenschap door, met opzienbarende resultaten.

Wederom kwam het grootste nieuws van het jaar van de Europese Organisatie voor
Kernonderzoek (CERN). De speciaal hiervoor aangelegde deeltjesverneller toonde het
deeltje aan waar al decennia over gespeculeerd werd: het Higgsdeeltje.

Dit deeltje was nodig om het standaardmodel compleet te maken waarmee natuurkundigen de wereld om ons heen beschrijven. De media doopten het al snel om tot het God-deeltje - iets wat natuurkundigen verafschuwden - en of die benaming nu terecht is of niet, deze prestatie van een team van duizenden wetenschappers is bovenmenselijk te noemen.

Stapel

Naast dit hoogtepunt werden we ook geconfronteerd met de lelijkste kant van de wetenschap. De in oktober bekend geworden fraude van sociaal psycholoog Diederik Stapel bleek zo omvangrijk en kon zo lang dooretteren, dat een commissie concludeerde dat in heel zijn vakgebied sprake was van broddelwetenschap.

Gelukkig waren zijn onderzoeken vooral grappig en heeft zijn oplichting geen levens gekost.  

Nobelprijzen

Ondertussen denderde de wetenschap door. In oktober werd bekend gemaakt wie dit jaar de Nobelprijzen voor baanbrekend onderzoek in ontvangst mochten nemen. De prijs voor de geneeskunde ging naar twee onderzoekers die werkten aan klonen en het herprogrammeren van cellen.

De prijs voor scheikunde voor het systeem in het lichaam dat onder andere schrikreacties bewerkstelligt. De natuurkundeprijs ging naar een stel kwantummechanici, die voor economie naar twee Amerikanen die matching op bijvoorbeeld de arbeidsmarkt bestuderen.

Kontfoto's

Nederlanders vielen dit keer niet in de prijzen. Wel wonnen we twee IG-Nobelprijzen, de onderscheiding voor onderzoek dat je eerst aan het lachen maakt en daarna aan het denken
zet.

Anita Eerland en Rolf Zwaan ontvingen de psychologieprijs voor hun studie 'Leun naar links en de Eiffeltoren lijkt kleiner'. Frans de Waal won de prijs voor de ontdekking dat chimpansees andere chimpansees individueel kunnen herkennen aan foto’s van hun achterste. 

André Kuipers.

Maar het meest trots waren we toch wel op onze eigen ruimtereiziger, André Kuipers. Hij verbleef van 21 december 2011 tot 1 juli van dit jaar in het ruimtestation ISS en bracht tijdens zijn landing met de Sojoezcapsule in Kazachstan half Nederland in vervoering.

In de tussentijd ontdekten andere wetenschappers een planeet met vier zonnen en hield in
maart een zonnevlam de gemoederen bezig.

Bijna net zo ver van de aarde bevond waaghals Felix Baumgartner zich, op het moment dat hij zich uit een luchtballon stortte voor de langste vrije val ooit: 39 kilometer. Ademloos volgden 8 miljoen mensen de livestream van zijn sprong - ook een record. Wetenschappelijk nauwelijks relevant, wel vermakelijk.

Genmaïs

Er speelden ook serieuze kwesties. Een omstreden studie naar de gezondheidseffecten van genetisch gemodificeerde maïs leidde tot een heftig debat. Gevestigde wetenschappers serveerden de studie af omdat de methodologie rammelde, tegenstanders verwijten hen dat ze dat alleen maar deden omdat de resultaten hen niet bevielen.

De klimaathype is voorbij, maar helaas trekken de weergoden zich daar zelf niets van aan. De ijskap van Groenland blijkt in hoog tempo te smelten, de afname van Poolijs is sinds de jaren negentig verdubbeld en de VN waarschuwt dat het klimaat de afgelopen tien jaar warmer is dan ooit gemeten.

Geslachtsdelen

De intieme delen kwamen ruimschoots aan bod in 2012. Vele lezers maakten zich zichtbaar zorgen over het feit dat de penis in zestig jaar tijd is gekrompen. Er werd gegrinnikt om de oudste rottekening, die van het vrouwelijk geslachtsdeel bleek te zijn en een vis met weerhaakjes op zijn penis riep weerzinwekkende reacties op.

Familie en relaties deden het zoals altijd weer goed dit jaar. Zo blijkt monogamie bedacht te zijn door zwakke mannen om hun kansen op nageslacht te vergroten en de maatschappij te stabiliseren, terwijl vreemdgaan gunstig is voor het DNA van iemands neefjes en nichtjes.

De Neanderthaler heeft mogelijk toch geen seks gehad met onze voorouders, wat toch wel als een ultieme vorm van vreemdgaan aangeduid kan worden.

Niets menselijks is onze verwanten op dit gebied vreemd trouwens, zo blijkt dat apen een midlifecrisis hebben en dat ze bij voorkeur aan stiekeme seks doen.

Drank

Ook dit jaar was er weer heel wat te melden over drank. Zo werd duidelijk dat het vloeibare genotsmiddel mensen creatiever maakt en nuttigen fruitvliegen het om van parasieten of hun seksuele frustraties af te komen. Gek genoeg blijken verslaafde vliegenlarven alcohol nodig te hebben om te kunnen leren.

En dan zijn er natuurlijk de bijzondere, vaak vernuftige dieren. Mieren behandelen hun kroost met gif om schimmel te bestrijden. Prieelvogels lokken hun vrouwtjes met optische illusies, een vampierinktvis hengelt onder water naar poep en dode diepzeedieren. 

We lazen over een dolfijn en een olifant die mensen imiteerden en over een bultrug die zingt tijdens het eten. Een seksbesluste schaatsenrijder grijpt het vrouwtje met zijn antennes en een Koreaanse vrouw liet zich in haar mond penetreren door spermapakketjes van een inktvis.