Amerikaanse vliegtuigen hebben vrijdag luchtaanvallen uitgevoerd op artillerie van extremisten van de Islamitische Staat (IS, voorheen ISIS).

Dat heeft het Pentagon bekendgemaakt

President Obama kondigde donderdag Amerikaanse luchtaanvallen op IS aan, maar benadrukte wel dat hij geen troepen naar Irak zal sturen. Obama heeft geen ''specifieke einddatum'' voor de militaire acties tegen Islamitische Staat in Irak vastgelegd. Het hangt van de veiligheidssituatie af, wanneer er aan de aanvallen een einde komt.

Volgens een woordvoerder van het Pentagon hebben twee Amerikaanse Hornet-straaljagers bommen laten vallen op een mobiel artilleristuk van IS, dat werd ingezet tegen Koerdische strijdkrachten die de stad Erbil verdedigen. In deze stad is ook een Amerikaans consulaat.

Onduidelijk is of er sprake is van slachtoffers onder de strijders van IS. 

De Amerikaanse marine heeft onder meer het vliegdekschip USS George H.W. Bush gestationeerd in de Persische Golf, van waar de vliegtuigen heel Irak kunnen bestrijken. 

"Als we in een situatie verzeild raken waarin onschuldige mensen worden bedreigd met vreselijk geweld, hebben we een mandaat van de Iraakse regering om in te grijpen", zei Obama donderdag. 

Bekijk beelden van de luchtaanvallen:

Koerdistan

De chef-staf van president Massoud Barzani van de Koerdische Autonome Regio in Noord-Irak heeft vrijdag bevestigd dat strijders van Islamitische Staat (IS) de strategisch belangrijke dam van Mosul onder controle hebben gekregen. De soennitische extremisten zijn daardoor in staat steden onder water te laten lopen en de elektriciteits- en watervoorziening naar bepaalde gebieden stop te zetten.

Strijders van IS claimden bijna een week geleden al dat ze de dam van Mosul in handen hadden. Maar tot en met donderdag zeiden de Koerden dat ze nog altijd de controle over de dam hadden.

Britse Steun

Groot-Brittannië gaat minderheden die in Irak door extremistische opstandelingen in het nauw zijn gedreven ook van luchtsteun voorzien. Daarnaast zullen de Britten de VS ondersteunen bij hun operatie tegen de strijders van de IS. Dat heeft de Britse minister van Defensie Michael Fallon gezegd, meldt de BBC vrijdag.

De Britse luchtmacht heeft een basis op het eiland Cyprus. Van daar uit kunnen vliegtuigen de regio waarin IS actief is eenvoudig bereiken.

Premier David Cameron zei dat de wereld de religieuze minderheden in Irak moet helpen. Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken waarschuwde Britten niet naar de Koerdische regio in Irak te reizen. 

Den Haag steunt aanval

Regeringspartijen VVD en PvdA hebben hun steun uitgesproken voor de Amerikaanse aanval. "De afgelopen dagen hebben we hartverscheurende beelden gezien van hoe de barbaarse terreurbeweging kwetsbare minderheden opjaagt, vermoordt en met uitroeiing bedreigt. Ook dreigt ISIS een aantal strategische locaties in handen krijgen. Dit moet voorkomen worden", aldus PvdA-Kamerlid Michiel Servaes.

CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt is blij met de humaitaire en militaire hulp van Washington. "IS is trots op haar oorlogsmisdaden zoals het op gruwelijke wijze executeren, onthoofden en kruisigen van krijgsgevangenen en tegenstanders. Zo'n organisatie bestrijd je niet met alleen praten en polderen.Geweld is nodig."

Volgens PVV-leider Geert Wilders zal alleen de “totale vernietiging van ISIS” het probleem oplossen. “Dit is het gezicht van IS, dit is het gezicht van de ware islam: niet vatbaar voor rede, niet vatbaar voor overleg.We moeten steun geven aan luchtaanvallen en bombardementen van de VS en Irak ter voorkoming van genocide. Wat mij betreft mogen ze overigens heel IS platbombarderen' ”

Yezidi's

IS heeft grote delen van het noorden en westen van Irak in handen. Religieuze minderheden als christenen en yezidi's zijn op de vlucht geslagen. Duizenden yezidi's zijn hierbij op een bergtop beland en kunnen niet meer wegkomen, omdat IS-strijders aan de voet de dienst uitmaken.

De Amerikaanse luchtmacht heeft inmiddels voedsel en water gedropt in het gebied waarin de yezidi's in de val zitten.

De Amerikaanse overheid maakte vrijdag bovendien bekend dat Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen niet langer door het Iraakse luchtruim mogen vliegen. Dit wordt door het gewapende conflict als te gevaarlijk bevonden. 

KLM, Air France en Malaysia Airlines vliegen sinds kort niet meer over Irak. "Het gebied voldoet niet langer aan de veiligheidseisen'', lieten woordvoerders van de Nederlandse en Maleisische maatschappij weten. 

Arbil

Verder voert Lufthansa de komende dagen geen vluchten uit naar de Noord-Iraakse stad Arbil. Ook de Oostenrijkse maatschappij Austrian Airlines vliegt voorlopig niet op Arbil.

Lufthansa vloog twee keer per week vanaf Frankfurt naar Arbil, Austrian Airlines eveneens twee keer per week vanaf Wenen. Beide maatschappijen mijden nu ook het Iraakse luchtruim.

Vier dingen die u moet weten over de Islamitische Staat | Alles over de onrust in Irak in ons dossier