KABUL - Verstopt in een tulband, een driedelig pak of zelfs een boerka, de mobiele telefoon rukt steeds meer op in het Afghaanse leven. Eind 2001 waren er in het door oorlog verwoeste land nog maar twee lijnen voor vaste telefonie per duizend inwoners. Tegenwoordig hebben meer dan een miljoen Afghanen een mobieltje.

"Het succes is sneller gekomen dan verwacht", aldus de Afghaanse minister voor Telecommunicatie, Amirzai Sangin. "Het heeft hier vijf jaar geduurd om 5 procent van de bevolking te bereiken: in India en Pakistan was dat tien jaar."

Onmisbaar

De groei is zo snel gegaan dat de telecomsector onmisbaar is geworden voor de Afghaanse overheid. De twee mobieletelecombedrijven, AWCC en Roshan, brachten vorig jaar 100 miljoen dollar in het laatje, ongeveer een derde van de totale overheidsinkomsten. Tussen de 10 en 20 procent van het bruto binnenlands product in Afghanistan wordt verdiend in de telecomsector.

De gsm-netwerken van AWCC en Roshan dekken meer dan de helft van het land. AWCC (Afghan Wireless Communication Company) telt 400.000 abonnees, Roshan is bijna twee keer zo groot met 750.000 klanten.

Familie buitenland

"Over vijf jaar moet 10 tot 12 procent van de bevolking zijn aangesloten op mobiele telefonie", zegt marketingdirecteur Altaf Ladak van Roshan. De groei wordt mede gedreven door de grote behoefte bij Afghanen om met familieleden in het buitenland te bellen. Door jaren van oorlog en de heerschappij van de taliban hebben zeven tot acht miljoen Afghanen hun land verlaten. Dagelijks wordt nu miljoenen minuten internationaal gebeld, aldus schattingen van de overheid. Bij ongeveer een half miljoen daarvan gaat het om inkomende gesprekken.

Een mobieltje is overduidelijk een luxegoed. De meerderheid van de Afghanen moet elke dag van minder dan 2 dollar per dag leven. Een nieuwe mobiele telefoon kost minstens 50 dollar, een simkaart 25 dollar. Afghanen kunnen wel goedkoper 'mobiel' bellen in winkels die zijn opgezet door slimme zakenmannen die een mobieltje bezitten. Hier hoeven zij voor een telefoontje vaak niet meer dan 5 afghani (10 dollarcent) per minuut voor een lokaal telefoontje en 30 tot 100 afghani voor internationale gesprekken te betalen.

Twee aanbieders

De Afghaanse overheid verwacht dat de kosten over vier jaar zijn gehalveerd. Om dit aan te moedigen, worden nog twee aanbieders van mobiele telefonie toegelaten. Een eerste nieuwe licentie is verstrekt aan het Libanese bedrijf Investcom, dat over enkele maanden begint.

Minister Sangin: "Net als in een aantal Afrikaanse landen is mobiele telefonie de eerste moderne private sector die zich heeft ontwikkeld, ondanks de aanhoudende armoede."