STRAATSBURG - Telecom- en internetbedrijven moeten vanaf juli 2007 in de 25 EU-lidstaten gegevens bijhouden over alle gesprekken via telefoon of gsm en communicatie via het wereldwijde web. Het Europees Parlement stemde woensdag in met een voorstel van het Britse voorzitterschap van de Europese Unie om massaal gegevens op te slaan in de strijd tegen terrorisme.

Het gaat daarbij niet om de inhoud van gesprekken of web-chats, maar wel om een controle op met wie is gecommuniceerd. EU-lidstaten krijgen de vrijheid zelf te bepalen of zij minimaal zes maanden of maximaal twee jaar gegevens op willen laten slaan door de telecomsector.

Ook mogen nationale regeringen beslissen of telecommaatschappijen de niet gelukte of verbonden oproepen bij moeten houden. Minister Donner van Justitie gaf eerder al aan dat hij dit niet ziet zitten. Een Europese lidstaat kan verder de hele data-opslag nog maximaal uitstellen tot en met eind 2008.

Opsporing

De Britse minister van Binnenlandse Zaken Clarke, die het afgelopen halfjaar voorzitter was van het Europese beraad op dit terrein, wilde een besluit absoluut deze maand nog door het parlement krijgen. Hij vindt een volledige gegevensopslag van het grootste belang om de politie ruime middelen te geven bij het opsporen van mogelijke terroristen. Volgens Clarke zijn daardoor recentelijk ook terroristen opgespoord.

Het bedrijfsleven verzette zich lang tegen de verplichte gegevensopslag. De Duitse telecomoperator Deutsche Telekom denkt dat de data-opslag het concern jaarlijks 100 miljoen euro extra gaat kosten. Ook internetbedrijven vrezen hoge kosten, mede omdat ook bijgehouden moet worden hoe lang gebruikers op het net zitten.

Akkoord

Eerder bereikten de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken al een akkoord over de gegevensopslag. Op het laatste moment besloot Clarke het EP ook volledige inspraak te geven, omdat het parlement anders de uitvoering van de regeling op kon houden door het opeisen van medezeggenschap via de EU-rechter in Luxemburg.

Aanvankelijk leek het Europees Parlement de zaak van de hand te wijzen. De Duitse liberaal Alvaro, die namens het parlement over de zaak moest rapporteren, verzette zich hevig tegen het Britse plan. De twee grootse fracties van christen-democraten en socialisten en een deel van de liberalen stemden woensdag toch in met het Britse plan, nadat zij eerder al een akkoord hadden gesloten met Clarke. Alvaro trok zijn voorstel daarop in, zonder verdere gevolgen.

Geen garanties

De meeste PvdA'ers in het Europees Parlement wezen het Britse voorstel woensdag wel van de hand. "De noodzaak van het plan is niet bewezen, er zijn geen garanties voor gegevensbescherming en het heeft nauwelijks aandacht voor de technische beveiliging van de databases waarin de gegevens moeten worden opgeslagen", aldus PvdA-europarlementariër Mastenbroek.

Zij sloot zich daarmee aan bij een linkse minderheid in het EP, die in de Britse opslagplannen ook een te grote inbreuk op de privacy ziet. VVD-europarlementariër Hennis-Plasschaert stemde ook tegen, omdat er "in het voorstel onvoldoende balans is tussen veiligheid en vrijheid".

Hooiberg

GroenLinks-europarlementariër Buitenweg vindt het ook overbodig alle gegevens over telecom- en internetgebruik op te slaan. "De speld waar je naar zoekt, maak je niet groter, maar de hooiberg waarin je moet zoeken wel. Dit is geld investeren in blind vissen in plaats van een gericht jacht op terroristen, die wij op zich wel steunen."

De discussie over de gegevensopslag zorgde dinsdag nog voor een heftige discussie in Straatsburg. De Griekse onafhankelijke afgevaardigde Karatzaferis stelde dat "Hitler nog meer dan zes miljoen joden had kunnen doden als hij dit soort mogelijkheden had gehad". "De stalinisten zouden daardoor nu zelfs nog aan de macht zijn geweest."