De Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering, adviseert om het wijzigingsvoorstel voor de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv) - ook wel bekend als de 'aftapwet' of 'sleepwet' - op enkele onderdelen aan te passen of te verduidelijken.

Het wetsvoorstel voor Wijzigingen van de Wiv werd dinsdag ingediend. Daarmee werd het advies van de Raad van State, dat het wetsvoorstel in december vorig jaar al in handen kreeg, ook openbaar.

Het adviesorgaan schrijft dat de wet duidelijker moet maken wanneer verzamelde gegevens wel en niet met buitenlandse diensten gedeeld mogen worden. Zo is het niet duidelijk of data gedeeld mogen worden met landen waarmee geen samenwerkingsrelatie bestaat.

De Raad van State schrijft in zijn advies dat er alleen een zogeheten wegingsnotitie opgesteld moet worden als er een samenwerkingsrelatie bestaat. Daarin staan de nodige criteria om te beoordelen welke informatie gedeeld kan worden.

Wijzigingen na referendum

In maart 2018 stemde een kleine meerderheid van de kiezers in een raadgevend referendum tegen de Wiv. Dat referendum volgde nadat er kritiek kwam op de wet. Het wetsvoorstel voor Wijzigingen van de Wiv kwam daarna tot stand.

Het kabinet beloofde al eerder wijzigingen van de Wiv. Zo werd de bewaartermijn van gegevens van drie jaar bijgesteld naar één jaar, met twee mogelijkheden tot verlenging.

De Raad van State zegt te begrijpen dat niet alle toezeggingen die na het referendum door het kabinet zijn gedaan nu al tot een wetswijziging leiden. "Een aantal van deze toezeggingen zal eerst via aanpassingen van het beleid worden getoetst in de praktijk. Daarna kan beter worden bezien of (en zo ja: welke) aanpassingen van de regelgeving noodzakelijk zijn."

Een van de wijzigingen is het aangescherpte criterium om "zo gericht mogelijk" data te verzamelen. Met de wet kunnen inlichtingendiensten op grote schaal gegevens onderscheppen, om criminelen en terroristen te onderzoeken en op te sporen.

Het orgaan benadrukt dat een goede monitoring en evaluatie hiervoor noodzakelijk zijn, "ook vanwege de kritische rapporten die sindsdien zijn uitgebracht". In juni schreef de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (MIVD) nog niet aan de Wiv voldeden.

Wat staat er eigenlijk in de omstreden 'aftapwet'?
103
Wat staat er eigenlijk in de omstreden 'aftapwet'?