Nepnieuwsberichten werden de afgelopen vijf maanden vier miljoen keer gedeeld in Franse Facebook-groepen die iets te maken hebben met de Franse protestbeweging 'Gele Hesjes', staat in een onderzoek van de progressieve non-profitorganisatie Avaaz.

Avaaz onderzocht daarvoor honderd berichten die volgens door andere media gepubliceerde factchecks feitelijk onjuist waren. Het gaat om 37 video's en 63 foto's en teksten. De video's kregen 42 miljoen views.

De organisatie heeft ook geprobeerd te bepalen hoe vaak alle berichten in totaal bekeken zijn, maar kwam uiteindelijk alleen tot een grove schatting, omdat Facebook geen views toont voor afbeeldingen en teksten.

Het gaat om onder meer een bericht dat Macron zou "dansen terwijl Frankrijk lijdt", een video die een maand vóór het ontstaan van de 'Gele Hesjes'-beweging werd opgenomen. Ook werden er foto's van zwaargewonde mensen gedeeld, die van andere protesten afkomstig bleken te zijn.

Daarnaast waren berichten in trek waarin onjuist werd beweerd dat bepaalde berichtgeving over de 'Gele Hesjes' zou zijn verwijderd. De populairste berichten vielen volgens het onderzoek onder het genre 'anti gevestigde orde', gevolgd door 'politiegeweld'.

In Nederland niet aan de orde

Universitair docent Peter Burger van de Universiteit Leiden, expert op het gebied van nepnieuwsonderzoek, noemt de resultaten "interessant". "In Frankrijk is er een hoop te doen over valse berichten over de 'Gele Hesjes' en andere onderwerpen die circuleren op Facebook-pagina's en groepen van de 'Gele Hesjes'. In Nederland is dat overigens niet aan de orde, daar zie ik die berichten niet voorbijkomen."

Avaaz onderzocht daarnaast welke YouTube-kanalen het populairst waren onder mensen die video's over de 'Gele Hesjes' bekijken. Daar stak het Russische kanaal RT France met kop en schouder bovenuit; het uploadde meer dan honderd video's, terwijl het eerstvolgende nieuwsplatform Le Média er slechts dertig online zette.

Burger wijst erop dat dat niet zegt dat wat door RT France is gedeeld, allemaal verzonnen is. "Heftig nieuws waar niemand aan twijfelt, dat wordt ook goed bekeken."