Facebook heeft donderdag naar aanleiding van onderzoek door NU.nl een netwerk van frauduleuze nepwinacties offline gehaald. Potentiële slachtoffers werden met een zogenaamde gewonnen keuken-, badkamer- en tuinrenovatie verleid hun privégegevens af te staan. Vrijdag zijn minstens nog vijf gerelateerde Facebookpagina's, die ook winacties plaatsten, verwijderd.

Het gaat in eerste instantie om vier Facebook-pagina's die dezelfde tactiek gebruikten om uiteindelijk namen, woonadressen, e-mailadressen, het geslacht, telefoonnummers en geboortedata te ontfutselen. Vervolgens werden slachtoffers voornamelijk per e-mail bestookt met spam, onder meer van VakantieVeilingen.nl.

NU.nl heeft drie van de vier verwijderde pagina's aan Facebook voorgelegd. De Facebook-pagina's Meer Voor Vrouwen en Werk Voor Thuis waren sinds afgelopen najaar actief en wisten in enkele maanden een relatief groot bereik te halen. Het ging respectievelijk om 20.840 en 27.716 vind-ik-leuks sinds oktober en november 2018. De derde pagina, met de naam Testers Gezocht, had slechts 9.852 vind-ik-leuks, maar was wel sinds 20 september 2016 actief.

Een vierde, grotere pagina, ook met de naam Testers Gezocht, is donderdag eveneens verwijderd. Deze pagina was sinds 24 augustus 2018 actief en was met bijna 59.000 vind-ik-leuks de grootste pagina die NU.nl heeft bekeken.

VakantieVeilingen stopt met methode om klanten te werven

Facebook-gebruikers konden deelnemen aan een 'winactie' door op een Facebook-bericht te reageren, waarna zij via een privébericht werden doorgestuurd naar een webpagina buiten Facebook. De pagina's zijn in beheer van het in Ierland gevestigde bedrijf Green Flamingo.

Gebruikers werden na het invullen van hun gegevens bestookt met een grote hoeveelheid spam, die namens Green Flamingo werd verstuurd. In een periode van 39 dagen ontving NU.nl uit drie deelnames 188 e-mails van Green Flamingo.

Ook ontving NU.nl negentien e-mails van VakantieVeilingen.nl. Emesa, het bedrijf achter de website, zegt in een reactie er niet van op de hoogte te zijn geweest dat de verzamelde e-mailadressen via de misleidende Facebook-acties zijn verzameld.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) laat in een reactie weten dat het verzamelen van de e-mailadressen op deze manier onwettig is, omdat mensen hun privégegevens onder verkeerde voorwendselen invullen. Dit deden ze namelijk in de veronderstelling dat zij een prijs zouden winnen.

Emesa vertelt aan NU.nl dat ze geen samenwerking hebben met Green Flamingo. Hoe de mailadressen, die via de Facebook-acties zijn verzameld, bij VakantieVeilingen.nl terecht zijn gekomen is niet duidelijk. Of ook andere bedrijven de persoonsgegevens van slachtoffers gebruiken of in hun bezit hebben, is onduidelijk.

Het bedrijf achter VakantieVeilingen.nl zegt de gang van zaken te betreuren en nadrukkelijk afstand te nemen van acties waarbij consumenten worden misleid. Ook belooft het bedrijf in Nederland volledig te stoppen met op deze wijze nieuwe potentiële klanten werven.

Meer pagina's gevonden

NU.nl kreeg inzicht in de pagina's, omdat gebruikers ze rapporteerden als nepnieuws. Vervolgens werden de pagina's zichtbaar in een Facebook-dashboard dat door NU.nl wordt gebruikt om meldingen van nepnieuws te controleren op feitelijke onjuistheden.

Het ontdekte netwerk was hoogstwaarschijnlijk groter dan de vier op donderdag verwijderde pagina's. NU.nl vond nog vijf pagina's, met enkele duizenden vind-ik-leuks per pagina, waar exact hetzelfde soort winacties werden geplaatst. Deze pagina's zijn een dag later, op vrijdag, ook verwijderd.

Vrijdagmiddag verschijnt in de weekendbijlage NUweekend een uitgebreider artikel over het onderzoek naar frauduleuze nepwinacties op Facebook.