Bijna 5,3 miljoen mensen hebben ooit Nederlands 'pulpnieuws' op Facebook geliket, gedeeld of erop gereageerd, blijkt uit een donderdag verschenen onderzoek van de Universiteit Leiden.

Met de term 'pulpnieuws' doelen de onderzoekers op commercieel gedreven berichten die lijken op nieuwsberichten. De term nepnieuws is volgens de onderzoekers te politiek beladen.

Het 'pulpnieuws' wordt geproduceerd door onbekende mediamerken, zoals Trendnieuws en Viraal Vandaag. De berichten zijn te herkennen aan een sensationele inhoud en 'clickbait'-koppen: overdreven koppen die bedoeld zijn om mensen door te laten klikken.

De beheerders van Facebook-pagina's plaatsen 'pulpnieuws' en hopen met reacties, vind-ik-leuks en het delen van berichten door gebruikers een zo groot mogelijk bereik te behalen. Zij hopen dat internetgebruikers uiteindelijk doorklikken naar een eigen website. Daar staan advertenties op waar zij geld mee verdienen.

De onderzoekers onderzochten het bereik van 63 'pulpnieuwspagina's' op Facebook tussen 2013 en 2017. Zij vergeleken deze met het online bereik van twintig traditionele media, waaronder NU.nl, NOS, RTL Nieuws, Algemeen Dagblad, NRC, GeenStijl, The Post Online, De Telegraaf, Trouw en de Volkskrant.

Recente groei in berichten met 'pulpnieuws'

In de loop der jaren plaatsten de ruim zestig 'pulpnieuwspagina's' steeds meer berichten op Facebook, aldus de onderzoekers. In 2013 en 2014 was het aandeel van berichten met 'pulpnieuws' op Facebook vrijwel nihil.

In aanloop naar 2017 groeide het aantal berichten naar tweeduizend per maand. Vanaf eind 2017 neemt het aantal berichten een grote sprong. In korte tijd steeg het aantal van tweeduizend tot drieduizend maandelijkse berichten naar ruim zesduizend.

Het aantal berichten van traditionele media bleef in de loop der jaren redelijk gelijk, concluderen de onderzoekers. Het gaat om ongeveer 970 berichten per maand.

De sensationele berichten hebben op Facebook een stuk meer impact en een groter bereik dan berichten van traditionele media. 'Pulpnieuws' krijgt gemiddeld 429 vind-ik-leuks, tegen 363 voor berichten van traditionele media.

Wat betreft het aantal keer dat mensen het bericht delen of erop reageren, scoort 'pulpnieuws' twee keer zo goed. Zo'n bericht krijgt gemiddeld 165 reacties, terwijl echt nieuws 80 reacties oplevert. 'Pulpnieuws' wordt gemiddeld 158 keer gedeeld en berichten van nieuwsmedia gemiddeld 73 keer.

Nieuwsbrief