Telfort, Yes Telecom en XS4ALL verdwijnen. Moederbedrijf KPN gaat de merken onderbrengen onder het KPN-merk. Maar waar klanten van die eerste twee providers niet veel problemen lijken te hebben met de naamsverandering, zijn XS4ALL-leden boos en teleurgesteld. Waar komt die emotie vandaan?

Een petitie om XS4ALL te behouden is inmiddels al meer dan 30.000 keer ondertekenend. Onder de handtekeningen is ook die van Karin Spaink, een prominente privacyvoorvechter die ooit samen met de provider in de rechtszaal stond. Ook oud-directeur Doke Pelleboer heeft het document getekend.

XS4ALL was al onderdeel van KPN. In 1998 werd het bedrijf overgenomen, al is het in de afgelopen jaren wel grotendeels zelfstandig gebleven binnen het concern. De provider werd in 1993 opgericht vanuit de hackersgroepering Hack-Tic en was, naast NLnet, een van de eerste internetproviders van Nederland.

Een van de personen achter de oprichting was Rop Gonggrijp, een bekende hacker die veel in het nieuws is geweest vanwege onder meer zijn strijd tegen stemcomputers. Hij waarschuwde dat de apparaten te onveilig zijn en misbruikt kunnen worden om verkiezingen te manipuleren.

XS4ALL gaf klanten ook meer vrijheid over hun internetverbinding, door ze bijvoorbeeld meer netwerkpoorten open te laten zetten. De klantenservice werd geroemd om zijn deskundigheid en wordt door huidige klanten vaak genoemd als een van de redenen waarom ze abonnee zijn.

Strijden voor internetrechten

Het bedrijf kwam meerdere malen op voor de rechten van abonnees. In 1995 stond het bedrijf samen met Spaink in de rechtbank, omdat Scientology de website van de activist offline wilde halen wegens auteursrechtenschending. XS4ALL weigerde daarmee in te stemmen en besloot de juridische strijd aan te gaan. Het bedrijf heeft door dergelijke zaken een reputatie als privacy- en veiligheidsvoorvechter.

Het bedrijf mengde zich vrijwillig in de rechtszaak tussen auteursrechtenorganisatie BREIN en provider Ziggo rondom downloadsite The Pirate Bay. XS4ALL vond dat de uitspraak ook op hen betrekking had en wilde in die zaak gehoord worden.

Ook buiten de rechtszaal om werkt XS4ALL aan het beschermen van het open internet. Zo reikt de provider jaarlijks de Internet Scriptieprijs uit voor de beste juridische masterscriptie over internetrecht en sponsort het bedrijf opensourcesoftware als Python en Linux.

Privacyorganisaties zijn teleurgesteld

XS4ALL was in 2006 ook betrokken bij de doorstart van de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom. Daar zijn ze teleurgesteld over het verlies van XS4ALL. "We hadden altijd een warme band met ze en hebben door de jaren heen veel steun van hen en hun oprichters ontvangen", zegt directeur Hans de Zwart tegen NU.nl.

"Dit is vooral een voorbeeld van de consolidatie van internetproviders in Nederland. Vroeger had je als internetter nog wat te kiezen, maar nu zie je dat je al snel bij één of twee bedrijven uitkomt."

Volgens De Zwart gaat er een belangrijke stem verloren met het verdwijnen van XS4ALL. "Als er straks maar een beperkte keus is op de markt, moet je het doen met hoe die bedrijven opkomen voor internetvrijheid."

Ook andere privacyorganisaties gaan XS4ALL missen. "Het is altijd jammer als een organisatie verdwijnt die bij uitstek bekend staat om zijn privacyvriendelijkheid", zegt Vincent Böhre van Privacy First. "Ze waren op dat gebied echt een voorbeeld voor de sector. Als ze opgaan in KPN hoop dat ik dat dat de positieve elementen van XS4ALL overneemt, maar dat valt altijd nog maar te bezien."