Drie kwart van de Nederlandse jongeren heeft het niet door wanneer een bericht op Instagram gesponsord is, blijkt uit onderzoek van Kantar Public (voorheen TNS Nipo) dat dinsdag is gepubliceerd in het kader van de Week van de Mediawijsheid.

Kantar heeft onderzoek gedaan onder zestienhonderd Nederlandse jongeren tussen de dertien en achttien jaar. Volgens het onderzoek (pdf) zijn jongeren ook niet in staat om overduidelijk gemanipuleerde foto's te herkennen. Daarnaast beseffen drie op de vijf jongeren niet dat vloggers geld verdienen met reclames.

Gemiddeld heeft bijna twee derde van de Nederlandse jongeren het gebruik van media niet goed genoeg onder de knie. Dat berekende Kantar door jongeren nul tot honderd punten toe te kennen bij het invullen van de vragenlijst.

De gemiddelde score onder alle jongeren was zo'n vijftig punten. Meisjes haalden 52 punten, jongens 47. Hoe hoger het opleidingsniveau van de jongeren en hun ouders, hoe mediawijzer ze zijn.

Jongeren kennen gezondheidsproblemen niet

Meer dan 60 procent van de jongeren gebruikt digitale media om ergens beter in te worden of nieuwe dingen te leren. En ruim de helft van de jongeren zet digitale media in om vriendschappen te versterken.

In totaal kent Nederland ruim 1,2 miljoen jongeren tussen de dertien en achttien jaar oud. Daarvan scoort een groep van zo'n 233.000 jongeren gemiddeld 74 punten,en een ongeveer even grote groep 29 punten: respectievelijk de voorlopers en achterlopers. Het gros van de jongeren zit met een score van 49 punten tussen die twee groepen in.

De voorlopers zijn daarmee bovengemiddeld goed in het doorzien van de media en het zelf vinden van informatie op internet. Zo begrijpen zij wel wanneer Instagram-berichten gesponsord worden en hoe bijvoorbeeld politici een retweet kunnen inzetten om iets te impliceren.

De gezondheidsgevolgen van urenlang smartphonegebruik zijn bij alle jongeren vrij onbekend. Alleen toenemende bijziendheid is relatief bekend onder alle jongeren, behalve de groep achterlopers. Van gevolgen als overgewicht en geheugenproblemen zijn jongeren zich niet bewust.