De Belastingdienst overtreedt de privacywet door het burgerservicenummer (BSN) te verwerken in het btw-nummer van ondernemers met een eenmanszaak, zoals zzp'ers.

Dat meldt de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) op basis van onderzoek. De privacywaakhond heeft het beleid van de Belastingdienst getoetst aan de AVG, de nieuwe Europese privacywet die 25 mei van kracht is gegaan.

Eigenaren van een eenmanszaak, zoals zzp'ers, krijgen voor zakelijke communicatie met de Belastingdienst een speciaal btw-nummer. Dat nummer bestaat voor een gedeelte uit het persoonlijke BSN, dat bedoeld is voor communicatie met de overheid.

De Autoriteit Persoonsgegevens laat weten dat de Belastingdienst zo snel mogelijk moet stoppen met het gebruik van het BSN voor het btw-nummer. "Zo snel mogelijk is ook echt zo snel mogelijk", benadrukt woordvoerder Pauline Gras van de privacyautoriteit aan NU.nl.

"We gaan ervan uit dat de Belastingdienst zijn beleid ook zo snel mogelijk aanpast, maar realiseren ons ook dat dit niet van de ene op de andere dag kan. We zitten midden in een belastingjaar en ik kan me voorstellen dat de Belastingdienst de nummers niet opeens kan aanpassen."

De Belastingdienst heeft daarom tot 1 januari 2019 om met het gebruik van het nummer te stoppen. Doet de organisatie dat niet, dan kan de privacywaakhond optreden. De AP kan bijvoorbeeld een verwerkingsverbod afdwingen of een boete opleggen. Waarop een eventuele boete gebaseerd zou zijn, kon de woordvoerder van de AP nog niet zeggen.

Aanpassen

"Het btw-nummer zit in de haarvaten van de systemen van de Belastingdienst", zegt Erik Jeene, woordvoerder van de Belastingdienst, tegen NU.nl. "De Belastingdienst brengt nu technisch in kaart welk alternatief systeem het kan gebruiken."

Of de Belastingdienst aan de deadline van 1 januari kan voldoen, kon hij nog niet zeggen. "Dat ligt niet aan de intentie. Het aanpassen is een technisch ingewikkeld verhaal en het wordt niet makkelijk", zegt Jeene.

AP-woordvoerder Gras benadrukt dat de Belastingdienst, in het geval dat de organisatie 1 januari niet gaat halen, heel goed zou moeten onderbouwen waarom dat het geval is. De Belastingdienst gaat de Tweede Kamer na de zomer over de alternatieve systemen informeren.

Onlangs zei staatssecretaris Menno Snel van Financiën dat de Belastingdienst pas over een jaar kan voldoen aan de AVG. Het gebruik van camerabeelden voor het innen van de motorrijtuigenbelasting zou in strijd zijn met de privacywet. Datzelfde zou gelden voor de manier waarop de Belastingdienst burgerservicenummers verwerkt op een formulier waarmee ondernemers onder meer moeten aangeven dat ze iemand hebben betaald die niet voor hen in dienst is.

Misbruik

Omdat het BSN aan een persoon gekoppeld is, is het nummer kwetsbaar voor misbruik. Kwaadwillenden die het BSN van een ander in handen krijgen, kunnen het nummer bijvoorbeeld voor identiteitsfraude gebruiken.

Eigenaren van een eenmanszaak zijn verplicht hun btw-nummer op hun website openbaar te maken. Zelfstandigen met een eenmanszaak kunnen hun BSN daardoor niet beschermen, oordeelt de Autoriteit Persoonsgegevens.