Achtergrond

Belangrijke vragen uit het EU-verhoor van Mark Zuckerberg

Facebook-directeur Mark Zuckerberg was dinsdag aanwezig in het Europees Parlement om vragen te beantwoorden over het privacybeleid van Facebook.

Na een welkom van Antonio Tajani, de voorzitter van het Europees Parlement, mocht Zuckerberg zijn openingsverklaring voorlezen.

Daarin benadrukte de directeur vooral de voordelen die zijn sociale medium Europa biedt. Hij noemde onder meer de mogelijkheid voor vluchtelingen om in contact te blijven met hun geliefden, de kansen voor lokale bedrijven en de optie om na een terroristische aanslag op Facebook aan te geven dat je veilig bent.

Daarna hadden de twaalf afgevaardigden van het Europees Parlement ieder drie minuten om hun opmerkingen te maken en vragen te stellen. Achteraf mocht Zuckerberg de tijd nemen om op deze vragen in te gaan, waar hij een klein half uur de tijd voor nam, voordat hij meldde dat de tijd erop zat.

Tijdens de vragenronde kwamen de volgende onderwerpen aan bod.

Cambridge Analytica

Het dataschandaal met het Britse databedrijf Cambridge Analytica was de directe aanleiding om Zuckerberg in Brussel uit te nodigen. In maart werd bekend dat dit bedrijf via een app onbedoeld de Facebook-gegevens van miljoenen gebruikers in handen had gekregen.

De Europarlementariërs wilden onder meer weten of dit schandaal een geïsoleerd geval of slechts het topje van de ijsberg was. Zuckerberg antwoordde dat het bedrijf alle apps die gegevens van Facebook-gebruikers verzamelden zou onderzoeken. Inmiddels zijn duizend apps onderzocht en heeft Facebook tweehonderd apps van zijn platform verbannen.

Zuckerberg werd onder meer gevraagd of hij kon garanderen dat zich in de toekomst geen soortgelijk schandaal zou voordoen. Ook vroeg Europarlementariër Manfred Weber zich af waarom gebruikers niet in 2015, toen Facebook het misbruik ontdekte, op de hoogte werden gesteld. Op beide vragen gaf Zuckerberg geen concreet antwoord.

Europese privacywet

Op 25 mei wordt een nieuwe Europese privacywet van kracht. Die verplicht bedrijven om aan hun gebruikers duidelijk te maken welke gegevens zij verzamelen en waarvoor zij die gebruiken. Europarlementariër Udo Bullmann vroeg Zuckerberg of zijn bedrijf aanstaande vrijdag klaar is voor de nieuwe wet. Zuckerberg verzekerde hem van wel.

Ook vroeg Bullmann hoelang het duurt voordat Facebook de gegevens van een gebruiker volledig heeft verwijderd als die persoon daarom vraagt. Op deze vraag kwam geen antwoord.

Marketingprofiel

Ook gaf Zuckerberg geen concreet antwoord op een vraag van Europarlementariër Claude Moraes over het onderscheid tussen verschillende soorten profielen die een bedrijf kan opbouwen. Bedrijven kunnen niet alleen een persoonlijke profiel van een gebruiker opstellen, maar ook een zogenaamd marketingprofiel. De zogenaamde geïnterpreteerde gegevens, die niet expliciet door gebruikers zijn gegeven, spelen daarbij ook een rol.

Zuckerberg gaf geen antwoord op de vraag of gebruikers dit onderscheid van verschillende profielen te zien krijgen als zij onder de strengere privacyregels hun gegevens bij Facebook opvragen.

Machtspositie

Europarlementariër Manfred Weber verwees tijdens zijn spreektijd naar de machtspositie die Facebook inmiddels heeft. Het bedrijf is niet alleen eigenaar van het grootste sociale netwerk ter wereld, maar ook van Instagram en WhatsApp. Volgens Weber is het tijd om "het Facebook-monopolie" te bespreken.

Zuckerberg reageerde daarop door te benadrukken dat Facebook zich op erg competitief terrein bevindt: het internet. "We moeten onze dienst continu verbeteren om onze concurrenten voor te blijven", zei hij. Zonder dit expliciet te benoemen verwees hij daarmee onder meer naar Snapchat, waar Facebook veel functies van overneemt. Wat ook onbenoemd bleef, is dat Facebook ook concurrenten overneemt. Twee populaire sociale media, WhatsApp en Instagram, zijn inmiddels onderdeel van Facebook.

Europarlementariër Philippe Lamberts vroeg Zuckerberg of het mogelijk was een overzicht te overhandigen van alle juridische entiteiten, inclusief informatie over vestigingsland, aantal medewerkers en omzet. Zuckerberg beantwoordde deze vraag achteraf niet.

Schaduwprofielen

Europarlementariër Syed Kamall stipte het bestaan van zogenaamde 'schaduwprofielen' aan. "Facebook verzamelt en verwerkt data van mensen die Facebook niet gebruiken", zei hij. "Mensen gebruiken het internet dagelijks. Is de enige manier om er niet voor te zorgen dat Facebook mijn data verzamelt door geen gebruik te maken van het internet?", vroeg hij.

Ook vroeg Kamall zich af of het voor een niet-gebruiker mogelijk is om in te zien welke data Facebook over hem heeft verzameld. Op al deze vragen gaf Zuckerberg geen antwoord. Het enige wat hij zei, is dat Facebook om veiligheidsredenen moet kunnen zien hoe niet-ingelogde gebruikers zich op het platform gedragen.

Regulering

Europarlementariër Guy Verhofstadt wees Zuckerberg op regulering en het feit dat hij al jarenlang "sorry" zegt, maar er volgens hem niets verandert. Hij zei dat regulering waarschijnlijk de enige optie is om dit probleem aan te pakken.

In zijn eindverklaring zei Zuckerberg niet te betwijfelen of regulering nodig was. "De vraag is: hoe moet die regulering eruit zien?", zei hij.

Gerichte advertenties en delen van data

Europarlementariër Philippe Lamberts vroeg Zuckerberg onder meer of gebruikers de mogelijkheid krijgen zich volledig aan het verdienmodel van gerichte advertenties te onttrekken. De Facebook-directeur behandelde dit onderwerp niet in zijn antwoorden.

Europarlementariër Jan Philipp Albrecht vroeg Zuckerberg te beloven dat Facebook geen data deelt tussen en met zijn dochterondernemingen, zoals WhatsApp en Facebook.

Daarnaast vroeg Albrecht of Facebook kon beloven dat gegevens die het bedrijf verzamelt om zijn platform veiliger te maken, niet worden gebruikt voor marketingdoeleinden. Ook deze vragen werden niet direct behandeld in de slotverklaring van Zuckerberg.

Veel kritiekpunten bleven onbeantwoord, omdat Zuckerberg pas na de verklaringen van de Europarlementariërs antwoord mocht geven op de vragen. Dit format leidde na afloop tot veel kritiek en onvrede over het verhoor.

Imperking van rechtse meningen

Nigel Farage verweet Facebook dat het bedrijf rechtse standpunten minder prominent weergeeft in de tijdlijn van gebruikers. Zuckerberg pareerde dit. Hij verklaarde dat de aanpassing om vrienden en familie een prominentere plek te geven ervoor heeft gezorgd dat de berichten minder vaak in de tijdlijn verschijnen.

Ook zei hij dat het hele politieke spectrum op Facebook zijn stem mag laten horen, zolang het maar niet vervalt in extremisme.

Tip de redactie