Mark Zuckerberg wordt dinsdag en woensdag door het Amerikaans Congres gehoord. De Facebook-directeur legt verantwoording af over hoe zijn bedrijf met persoonlijke data van gebruikers omgaat.

Doorgaans stuurt Zuckerberg een afgevaardigde van Facebook naar verhoren, maar dit keer spreekt hij zelf. De Facebook-oprichter moet door het stof, nadat onlangs een groot datamisbruikschandaal aan het licht kwam.

Informatie van mogelijk maar liefst 87 miljoen Facebook-gebruikers bleek gelekt. Dat gebeurde via een app op het platform waarmee gebruikers een persoonlijkheidstest konden doen. Het databedrijf Cambridge Analytica maakte psychologische profielen van gebruikers om hen gerichte politieke reclames te tonen. De getroffen gebruikers gaven geen toestemming om hun gegevens op die manier te delen. Ook van vrienden van deelnemers, die helemaal van niets wisten, werd data gewonnen.

Grote fout

Maandag werd bekend wat Zuckerberg tegenover het Amerikaans Congres gaat verklaren. Dat verschilt niet veel met wat hij de afgelopen weken al heeft gezegd. "We hebben onze verantwoordelijkheid niet goed ingeschat en dat was een grote fout", staat in zijn tekst. "Ik ben ooit begonnen met Facebook, ik ben de baas en ik ben uiteindelijk verantwoordelijk voor wat hier gebeurt."

Het wordt dan ook vooral interessant welke vragen Zuckerberg van de politici krijgt en wat hij daarop antwoordt. De afgelopen weken is hij klaargestoomd om de vragen van het Congres te kunnen beantwoorden. De Facebook-oprichter nam daarvoor een team van experts in de arm, die hem leerden beter in het openbaar te spreken. Het moet ervoor zorgen dat Zuckerberg dinsdag en woensdag antwoord kan geven op alle vragen van de politici.

Politieke beïnvloeding

In de zaak rondom Cambridge Analytica zijn banden gevonden tussen het bedrijf en het campagneteam van Donald Trump. Mogelijk zijn psychologische profielen van Amerikanen gebruikt om hen zeer gericht politieke advertenties te sturen en op die manier stemmen te winnen.

Verwacht wordt dan ook dat vooral de Democratische politici Zuckerberg het vuur aan de schenen zullen leggen. Cambridge Analytica heeft zelf gezegd dat het de verzamelde data niet voor de campagne heeft gebruikt. 

Regelgeving

Toch zullen de beleidsmakers die het verhoor afnemen, willen weten hoe het kon gebeuren dat gebruikersdata zomaar kon worden ingezet voor politieke campagnedoeleinden. Destijds waren de regels van Facebook een stuk soepeler, waardoor bedrijven meer data konden verzamelen. Facebook deed nog te weinig om er zeker van te zijn dat gebruikersdata niet voor andere doeleinden gedeeld zouden worden. 

Ook zal Zuckerberg de vraag krijgen wat Facebook heeft gedaan om dit soort praktijken in de toekomst tegen te gaan. En: zijn er wellicht andere bedrijven die op een vergelijkbare manier ook gebruikersdata hebben misbruikt?

Toegang

Het gesprek zal dan ook zeker niet alleen over Cambridge Analytica gaan. Deze zaak heeft bij veel mensen de ogen geopend en velen stellen zichzelf nu de vraag: Wat weet Facebook allemaal van mij en van wie zijn de data die op Facebook staan eigenlijk?

Zuckerberg zal hierover duidelijke inzichten moeten verschaffen. Facebook heeft de laatste jaren geprobeerd om voor gebruikers duidelijker te maken wat ze delen en met wie. Eind maart kondigde het bedrijf in aanloop naar strengere Europese privacyregels een nieuw privacycentrum aan. Daarmee brengt Facebook twintig pagina's over privacy terug tot één. Daarop kunnen gebruikers onder meer zien welke gegevens Facebook over hen in handen heeft.

Regulatie

Zuckerberg heeft de afgelopen periode meermaals gezegd dat Facebook zijn verantwoordelijkheid niet goed heeft ingeschat. Ook zei hij open te staan voor het reguleren van Facebook door overheden. Het is mogelijk dat beleidsmakers hem daar nog eens naar vragen, zodat Zuckerberg kan vertellen hoe het bedrijf met privacywetgeving omgaat en hoe hij overheidsregulering voor zich ziet.

Daarnaast zal waarschijnlijk worden gevraagd naar zijn mening over de Honest Ads Act, een voorgestelde wet waarmee duidelijker moet worden wie er voor politieke advertenties op internet hebben betaald. Er moet dus meer transparantie komen voor advertenties, maar Facebook zelf is altijd terughoudend geweest over het leveren van al te veel transparantie. De vraag is of het sociale netwerk in het vervolg meer over de achterliggende werking van Facebook zal prijsgeven.

Voor Zuckerberg zijn de verhoren een kans om te laten zien dat hij gegevensbescherming en privacy met Facebook serieus neemt. Hij zal het zien als een startpunt om de negatieve beeldvorming rond het sociale netwerk te laten kantelen en ervoor te zorgen dat het bedrijf weer iets terugsnoept van de 100 miljard dollar aan marktwaarde die het door het schandaal verloor.