Facebook heeft een databedrijf geschorst voor het misbruiken van naar verluidt miljoenen gebruikersgegevens. Het bedrijf zou een belangrijke rol hebben gespeeld bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de Brexit.

Facebook schorst het bedrijf Strategic Communication Laboratories (SCL)​ en zijn politieke tak Cambridge Analytica. Het bedrijf stelde op basis van Facebook-data veel nauwkeurigere gebruikersprofielen op en bewaarde die veel langer dan is toegestaan.

Volgens klokkenluiders heeft Cambridge Analytica de gebruikersdata van ruim 50 miljoen Facebook-profielen zonder hun toestemming en medeweten gekopieerd. Dat is één van de grootste datalekken in de geschiedenis van Facebook. Dankzij de gestolen data konden gebruikers later met advertenties op individueel niveau en persoonlijk worden aangesproken.

"We hebben Facebook misbruikt om miljoen profielen uit te lezen. Die informatie hebben we gebruikt om de diepste gevoelens van mensen aan te spreken", zegt voormalig Cambridge-medewerker Christopher Wylie tegen The Guardian en The New York Times. "Dat is de basis waar het hele bedrijf op gebouwd is."

Facebook zou de ongeoorloofde dataverzameling eind 2015 al hebben opgespoord. Dat is toen echter niet naar buiten gebracht en miljoenen gebruikers werden niet ingelicht dat hun informatie was verzameld. 

The New York Times stelt dat Facebook tijdens gesprekken met de krant probeerde om de reikwijdte van het lek te bagatelliseren. Ook zou Facebook hebben gedreigd met een rechtszaak, omdat de aantijgingen volgens het bedrijf 'onwaar en smadelijk' zouden zijn.

Trump en Brexit

SCL en Cambridge werkten samen met het campagneteam van Amerikaanse president Donald Trump, tijdens presidentsverkiezingen in de VS in 2016, meldt The Verge. Dankzij de data zou Trump via Facebook meer kiezers hebben weten te bereiken dan zijn rivaal Hillary Clinton.

Cambridge Analytica kreeg in 2014 een miljoeneninvestering van grote republikeinse donateur en miljardair Robert Mercer. In het bestuur van Cambridge Analytica zat Steve Bannon, later campagneleider van de presidentscampagne van de Trump.

Ook was het bedrijf betrokken bij de campagne van Britse politieke partij UKIP van Nigel Farage, die succesvol campagne voerde voor een Britse terugtrekking uit de EU. De Britse overheid is een onderzoek begonnen naar SCL en Cambridge.

'Onacceptabel'

Facebook zegt dat het niet kan vaststellen of en hoe de onrechtmatig verkregen data gebruikt is tijdens verkiezingscampagnes. Wel is duidelijk dat SCL de data heeft verkregen via een eigen app, ontwikkeld door een onderzoeker die de informatie voor 'academische doeleinden' nodig zei te hebben.

De app 'thisisyourdigitallife' beloofde gebruikers inzicht in hun persoonlijkheid op basis van hun Facebookprofiel. Volgens Facebook hebben zeker 270.000 mensen de app gedownload en toegang tot hun Facebookprofiel gegeven, inclusief informatie over hun woonplaats, vrienden en likes. Volgens de klokkenluiders ligt het aantal getroffen gebruikers echter fors hoger. 

De verzamelde informatie is onrechtmatig overgedragen aan extern databedrijf Eunoia Technologies. Toen Facebook daar achter kwam, werd gevraagd de informatie te verwijderen. De bedrijven beloofden dat te doen, maar Facebook kwam er achter dat dat nog niet is gebeurd.

"Enkele dagen geleden ontvingen we berichten dat, in tegenstelling tot de beloftes, niet alle data is verwijderd. Als dat klopt, is dat een onacceptabele overtreding van vertrouwen en de toezeggingen die zijn gemaakt", aldus Facebook.

De bedrijven SLC, Cambridge Analytica en twee betrokken personen zijn door Facebook geschorst tot er meer duidelijkheid is.