Een Britse rechter heeft een wet illegaal verklaard die aanbieders van telefonie en internet verplicht om klantgegevens te bewaren. Volgens de rechter zitten er te weinig beperkingen op de wet

De rechtszaak werd aangespannen door Tom Watson, tweede man binnen de Britse Labour-partij, meldt The Guardian.

Het gaat om de Data Retention and Investigatory Powers Act, die in 2014 werd ingevoerd. De wet verplicht Britse providers om telefoon- en internetdata van klanten twaalf maanden lang op te slaan.

Volgens de rechter heeft de wet geen beperkingen, waardoor politie en andere overheidsdiensten de data zonder toezicht konden bekijken. De wet is daarmee ongeldig, en hoogstwaarschijnlijk ook regels die later op de wet voortborduurden.

Het ontbreken van controle is volgens de rechtbank in strijd met EU-regels. Aanvragen om verzamelde data te bekijken moeten volgens de rechter in ieder geval worden beoordeeld door een rechtbank of onafhankelijke commissie.

'Haastig doorgevoerd'

De wet werd in 2014 als noodwet doorgevoerd en slechts kort door het Britse parlement besproken. "Deze wetgeving was vanaf het begin gebrekkig. Hij werd haastig door het parlement gestuurd vlak voor het reces zonder behoorlijke parlementaire controle", zegt aanklager Watson over de uitspraak.

In aanloop naar de uitspraak van de rechter werd de wet in november al aangepast door het Home Office, het Britse ministerie dat over de wet gaat.

Of die wijzigingen voldoende zijn oordeelde de Britse rechtbank dinsdag niet; er loopt al een zaak bij het Europese Hof van Justitie waar in februari uitspraak wordt gedaan.

De wet uit 2014 maakte de weg vrij voor de Investigatory Powers Act, die in 2016 van kracht werd. Met die wet kan de Britse overheid telefoon- en internetdata van klanten op nog grotere schaal opvragen en mogen Britse veiligheidsdiensten gericht hacken.

Klokkenluider Edward Snowden noemde de wet uit 2016 eerder "het meest extreme surveillanceprogramma in de geschiedenis van de westerse democratie". Omdat de Investigatory Powers Act is gebouwd bovenop de nu veroordeelde wet uit 2014, moet die wet waarschijnlijk ook worden aangepast.