LEIDEN - Platenmaatschappijen hebben te defensief en traditioneel gereageerd op de komst van digitale muziek en nieuwe distributiemethoden. Het is daarom zover gekomen dat de muziekindustrie haar eigen klanten voor de rechter dreigt te slepen, stelt hoogleraar A. Schmidt, die namens de Universiteit van Leiden deelneemt aan een onderzoek naar nieuwe bedrijfsmodellen voor de branche.

Auteursrechtenorganisatie Brein heeft dinsdag bevestigd dat mensen aansprakelijk worden gesteld voor de grootschalige verspreiding van illegale muziekbestanden op internet. De stichting verdedigt de auteursrechten van aangesloten uitgevers. Platenmaatschappijen hebben het volgens Schmidt aan zichzelf te wijten dat muziekliefhebbers op internet zoeken naar goedkope (illegale) muziek. "Het wijst op een ongezonde situatie. De markt lijkt gezond maar ontbeert steun van de consument."

"De klant voelt zich bekocht. De computergebruiker betaalt zelf voor de opslagcapaciteit en distributie en toch ligt in de legale digitale muziekwinkel de prijs van een liedje rond een euro. "Tien bestandjes voor tien euro. Dat is bijna net zo veel als je in de winkel betaalt voor een mooie cd mét doosje en boekje. Het is té duur."

Een eerlijke prijs laat zich niet vertalen in een vaste prijs per bestand, meent Schmidt. Een abonnement ligt meer voor de hand. Een simpel rekenmodel toont aan dat een beperkte prijs per maand voor een complete verzameling muziekjes de branche voorziet van een redelijk inkomen. De globale omzet van de muziekindustrie ligt op ongeveer 35 miljard dollar per jaar. De 200 miljoen gebruikers van illegale uitwisselprogramma's veroorzaken volgens de branche een schadepost van 5 tot 10 procent (maximaal 3,5 miljard dollar).

Schmidt acht daarom 10 euro per maand een goede abonnementsprijs. Schmidt kan geen zinnig woord zeggen over het effect van claims of vervolging. "Het schrikt de kleine gebruiker misschien af. Wellicht komt de consument wel massaal in opstand", gist hij. Het auteursrecht is wat hem betreft hoe dan ook "achterhaald".

In de digitale markt is plaats voor een compleet nieuwe relatie tussen de artiest en klant en een andere verhouding met de platenmaatschappij. "De industrie kan minder rigoreus rechten gaan opeisen. Internet maakt het mogelijk dat de artiest rechten zelf exploiteert en direct zaken doet met de consument."

Jurist A. Schmidt doet samen met econoom W. Dolfsma en auteursrechtspecialist W. Keuvelaar onderzoek naar de invloed van recht, economie en internet op de muziekindustrie in de informatiemaatschappij.