BRUSSEL - De eerste Europese satelliet voor plaatsbepaling wordt eind volgend jaar gelanceerd. Vice-voorzitter Barrot van de Europese Commissie heeft dat vrijdag gezegd, nadat de verkeersministers van EU-landen een politiek akkoord bereikten over de lancering.

Totaal komen er dertig van zulke kunstmanen. Het zogeheten Galileoproject is de Europese en preciezere tegenhanger van het Amerikaanse GPS. Het biedt burgers met ingang van 2008 gratis informatie voor bijvoorbeeld routeplanners. Bedrijven kunnen ook aanvullende informatie kopen en overheden gaan Galileo gebruiken voor communicatie-uitwisseling.

Noordwijk

De eerste Galileo-satelliet wordt komende zomer in Noordwijk feestelijk gedoopt. Eurocommissaris Barrot (Verkeer) zal dat doen samen met verkeersminister Peijs. De satellieten komen voor testen naar ESA in Noordwijk, voordat ze in Frans Guyana worden gelanceerd. Eurocommissaris Barrot noemde het besluit tot lancering historisch. "Galileo is zonder twijfel het mooiste technologische project van Europa", zei hij. "Het zorgt voor een technische revolutie die vergelijkbaar is met mobiele telefoons."

Barrot somde een lange reeks voordelen op. Automobilisten sparen tijd en geld door files te vermijden, hulpdiensten kunnen sneller op de juiste plek komen en schepen met gevaarlijke ladingen zijn beter te volgen. Hij stelde dat Galileo bovendien 150.000 banen in Europa creëert.

Nauwkeuriger dan GPS

Het Europese systeem zou ook nauwkeuriger zijn dan het Amerikaanse GPS. Dat is belangrijk voor bijvoorbeeld binnenschepen in nauwe kanalen: die kunnen nu niet vertrouwen op het GPS, aldus deskundigen.

De stationering van Galileo kost 3 miljard euro. De EU-landen gaan daarvan naar verwachting 1 miljard bijdragen: "Die prijs is vergelijkbaar met 150 kilometer snelweg", nuanceerde Barrot. Het meeste geld komt van het bedrijfsleven: twee consortia dingen naar de positie. In februari valt de keus. De exploitanten verdienen het geld terug door inkomsten uit het gebruik.

Twijfels

Nederland had aanvankelijk grote twijfels over het project. Minister Zalm (Financien) vond het te duur. "Terecht", zei verkeersminister Peijs. "Zijn opstelling heeft eraan bijgedragen dat het bedrijfsleven nu tweederde van de kosten betaalt."

Het Nederlands bedrijfsleven heeft het project inmiddels ook ontdekt. Naast ESA in Noordwijk doen Logica/CMG, TNO, Ursa Minor en Dutch Space (fokker) mee aan de bouw van het Satelliet Systeem.

Ook buiten Europa is inmiddels interesse voor Galileo. China, India en Israël hebben al ingetekend. Gesprekken lopen nog met Rusland, Marokko, Mexico en Brazilië.

Raketten

Galileo is vooralsnog een puur civiel project. De EU-landen kunnen later echter bij unanimiteit beslissen om Galileo ook militair in te zetten. De satellieten zouden dan bijvoorbeeld raketten kunnen geleiden.