KPN noemt de gevolgen van de door het kabinet geplande uitbreiding van de aftapbevoegdheden van de AIVD en MIVD tegenstrijdig met het communicatiegeheim.

Dat zegt KPN in zijn reactie op de conceptwet die minsister Plasterk van Binnenlandse Zaken in juli presenteerde.

Die nieuwe Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten (Wiv) moet de aftapbevoegdheden van inlichtingendiensten AIVD en MIVD fors vergroten. Nu mogen die diensten enkel op grote schaal aftappen op niet-kabelgebonden communicatie, zoals satellietverkeer.

Volgens de nieuwe plannen mag ook kabelgebonden verkeer worden afgetapt. Daar valt ook mobiel bel- en dataverkeer onder, omdat dat vanaf de zendmast via de kabel loopt.

Volgens de nieuwe Wiv moeten zowel telecombedrijven als aanbieders van communicatienetwerken verplicht meewerken aan het op grote schaal onderscheppen van communicatie.

Grondwet

KPN vindt die nieuwe verplichting in strijd met het in de Grondwet vastgelegde communicatiegeheim. Volgens de telecomaanbieder maakt de nieuwe Wiv inbreuk op die grondrechten.

Net als Tele2 eerder zei vindt ook KPN dat er geen rekening is gehouden met de kosten die bedrijven voor verplichte medewerking aan de nieuwe wet moeten maken. Alle extra kosten die bedrijven zouden maken om aan de nieuwe Wiv te voldoen, zijn voor rekening van die bedrijven.

Bovendien wijst KPN op het gebrek aan politieke en rechterlijke controle wanneer het bedrijfsleven verplicht een deel van de bulkinterceptie van gegevens moet verzorgen.

Mensenrechten

Het College voor de Rechten van de Mens heeft eveneens problemen met de nieuwe bevoegdheden van de Nederlandse veiligheiddiensten en het gebrek aan toezicht.

"De veiligheidsdiensten krijgen meer bevoegdheden, maar het toezicht wordt niet versterkt. Vanwege de enorme impact die deze nieuwe bevoegdheden kunnen hebben op de privacy van alle Nederlanders, is dit vanuit uit mensenrechtelijk oogpunt onaanvaardbaar", aldus het College voor de Rechten van de Mens in een reactie.

"Mensenrechten bieden waarborgen die ons beschermen tegen schending van onze privacy. En het zijn juist deze waarborgen die in het wetsvoorstel ontbreken. Het College roept het kabinet dan ook op deze waarborgen alsnog in het wetsvoorstel te verankeren."

Niet proportioneel

Ook werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland hebben op de plannen van de overheid gereageerd. Zij vragen zich af of de uitbreiding van de bevoegdheden van de diensten "in alle gevallen noodzakelijk en proportioneel is".

Volgens de werkgeversorganisaties is de huidige, gerichte internettap voldoende voor de inlichtingendiensten om hun taken uit te kunnen voeren.

De organisaties vrezen voor de gevolgen voor het investeringsklimaat in Nederland. "De betekenis van het huidige voorstel op het vereiste vertrouwen van bedrijven om online te communiceren en zaken te doen is onvoldoende onderzocht", aldus VNO-NCW en MKB-Nederland.

Daarnaast vrezen de organisaties het lekken van vertrouwelijke bedrijfsgegevens wanneer alle aanbieders van communicatiediensten moeten meehelpen met aftappen.

Video: Tele2 woest op uitbreiding aftapbevoegdheden AIVD

Kosten voor bedrijven

Ook wijzen de werkgeversorganisaties net als KPN en Tele2 op zowel de financiële als praktische gevolgen van de wet. Het is volgens VNO-NCW en MKB-Nederland is het door andere wetgeving in veel gevallen voor bedrijven niet goed mogelijk om zomaar mee te werken aan het opslaan van communicatiegegevens.

Daarnaast wordt ook weer gewezen op de financiële kant van de zaak. Ook VNO-NCW en MKB-Nederland vinden het zorgelijk dat de kosten voor de uitbreiding van de wet bij het bedrijfsleven wordt gelegd.

"Met deze ruim geformuleerde wetteksten is er alle vrijheid zeer veeleisende en vaak kostbare medewerking te claimen zonder dekkende financiële compensatie", aldus de werkgeversorganisaties.