Dit weten we over de afluisterpraktijken van de NSA

In juni is het twee jaar geleden dat klokkenluider Edward Snowden de wereld inlichtte over de afluisterpraktijken van de NSA. Wat is er de afgelopen twee jaar over de afluisterpraktijken van de geheime dienst naar buiten gekomen?

Snowden heeft in juni 2013 honderdduizenden interne NSA-documenten naar buiten gebracht, met behulp van verschillende journalisten en media.

De documenten beschrijven onder andere hoe de geheime dienst massaal het internet- en telefoonverkeer aftapt, hoe het leiders uit andere landen bespioneert en vermeende radicale moslims bedreigt met openbaren van hun pornokijkgedrag.

Massaal verzamelen van metadata

De NSA verzamelt zogenoemde 'metadata' over telefoongesprekken, zoals de betrokken telefoonnummers, duur en gesprekslocatie, en slaat die gegevens op zijn eigen servers op om de informatie doorzoekbaar te maken.

De Amerikaanse geheime dienst had eenzelfde programma voor e-mailverkeer, dat onder andere e-mail- en ip-adressen veramelde. Die informatie werd afgetapt door gerichte taps te plaatsen op glasvezelkabels die er bijvoorbeeld voor zorgen dat Europa met Amerikaanse servers kan communiceren en vice versa.

Het betreffende afluisterprogramma voor e-mails werd in 2011 om onbekende redenen stopgezet. Het is onduidelijk of de NSA nog massaal metadata van het e-mailverkeer aftapt.

Het Hof heeft geoordeeld dat het massaal verzamelen van deze metadata niet onder de Patriot Act valt. Deze wet geeft de Amerikaanse overheid het recht om informatie op te vragen met het oog op terrorismebestrijding.

De Patriot Act verloopt in juni, en het Amerikaans Congres discussieert over de mogelijkheden om de wet te vernieuwen, aan te passen of te laten verdwijnen.

Google voor Spraak

Naast het verzamelen van metadata scant de NSA ook telefoongesprekken wereldwijd op zeer grote schaal, met een technologie die het intern beschrijft als 'Google voor spraak'.

Dat systeem is inmiddels zo intelligent dat het zelfstandig op grote schaal gesprekken kan afluisteren, op zoek naar verdachte woorden, zinnen of combinaties daarvan.

De NSA zou stemcommunicatie kunnen verzamelen via reguliere telefoonlijnen, mobiele verbindingen en voIP-gesprekken via internet. Door het verzamelde materiaal eerst om te zetten naar tekst en vervolgens door het zelflerend systeem te halen, kan de NSA in korte tijd enorme hoeveelheden telefoongesprekken analyseren.

Simkaarten gehackt

De Nederlands-Franse simkaartfabrikant Gemalto heeft "gegronde redenen" om aan te nemen dat de NSA het bedrijf heeft gehackt.

Normaal is telefoonverkeer tussen twee simkaarten beveiligd, maar met de encryptiesleutels kan het verkeer eenvoudig worden afgetapt. 

Gemalto trekt in twijfel dat deze encryptiesleutels op zo'n grote schaal door de NSA gestolen zijn. Het is echter wel duidelijk dat de geheime dienst hoogstwaarschijnlijk deze sleutels in handen wilde krijgen.

Topman Olivier Piou van Gemalto liet weten dat zijn bedrijf geen juridische stappen zal zetten vanwege de hack.

Afluisteren van bondgenoten

De NSA heeft met behulp van een spion binnen de Duitse geheime dienst de mobiele telefoon van bondskanselier Angela Merkel afgetapt.

Gelekte documenten laten ook zien dat de Amerikaanse inlichtingendienst functionarissen van de Franse regering en van de Europese Unie, en de Britse premier David Cameron heeft afgeluisterd.

Ook hackte de NSA in samenwerking met de Britse inlichtingendienst GCHQ de Belgische telecomprovider Belgacom. Dit bedrijf is belangrijk voor de NSA, omdat de NAVO en veel Europese instellingen gebruikmaken van de diensten van Belgacom.

China

Uit gelekte documenten blijkt dat de NSA ook de voormalige Chinese president Hu Jintao en Chinese banken en telecombedrijven heeft bespioneerd. 

De NSA had het bij de spionage in China vooral gemunt op de telecomgigant Huawei, dat ook in de Verenigde Staten actief is. De Amerikanen vreesden dat Huawei het Chinese leger en door Peking gesteunde hackers zou helpen bij het stelen van geheime informatie van Amerikaanse bedrijven en de Amerikaanse regering.

De NSA ondernam daarom in 2009 zelf actie tegen Huawei. Het lukte de spionagedienst om in het computernetwerk van Huawei te infiltreren en documenten te kopiëren.

De Chinese overheid wordt er echter ook van verdacht de Verenigde Staten veelvuldig te hebben aangevallen via hackpogingen. 

Bedrijfsspionage

De Amerikaanse inlichtingendienst zou naast het Chinese Huawei ook verschillende andere bedrijven hebben afgeluisterd, waaronder het Duitse Siemens de Braziliaanse oliegigant Petrobras.

Techgiganten

Daarnaast heeft de NSA volgens gelekte documenten ingebroken bij belangrijke techgiganten als Google, Microsoft, Facebook en Apple, om op deze manier gegevens van hun gebruikers buit te maken. Dit is naar verluidt gegaan via een geheime achterdeur in het netwerk.

Grote techbedrijven hebben aan de Amerikaanse regering gevraagd om een wet in te voeren die een dergelijke achterdeur onmogelijk maakt.

Tim Cook heeft echter altijd gezegd dat Apple nooit door de NSA is gehackt, of dat er een dergelijke achterdeur aanwezig is. 

Machtsmisbruik

De NSA heeft documenten vrijgegeven die aantonen dat werknemers de macht van de Amerikaanse inlichtingendienst hebben misbruikt voor persoonlijke zaken.

Zo gebruikte een werknemer in 2011 het NSA-systeem om voor een periode van twee jaar de telefoon van haar echtgenoot te doorzoeken. Vreemde namen en nummers die de werknemer tegenkwam, werden vervolgens ook weer bespioneerd. 

Uiteindelijk adviseerde de NSA de werknemer om "haar activiteiten te stoppen". 

In 2009 werd een Amerikaanse legerofficier veroordeeld voor onrechtmatig gebruik van het NSA-systeem om een collega-soldaat en zijn vrouw te bespioneren. De rang van de officier werd verlaagd.

Pornokijkgedrag moslimradicalen 

De NSA heeft volgens gelekte documenten ook het pornokijkgedrag van vermeende moslimradicalen in de gaten gehouden. Met de informatie zouden de radicalen in hun eer en reputatie geraakt kunnen worden.

Echter wordt geen van de radicalen in het document direct in verband gebracht met betrokkenheid bij terreuraanslagen of de planning daarvan.

Lees meer over:
NSA
Tip de redactie