Amerikaanse inlichtingendienst scant telefoongesprekken wereldwijd op zeer grote schaal met een technologie die het intern beschrijft als 'Google voor spraak'.

Dat meldt The Intercept op basis van documenten van klokkenluider Edward Snowden.

Volgens de documenten werkt de NSA al jaren aan een complex systeem voor het omzetten van spraak naar tekst. Dat systeem is inmiddels zo intelligent dat het zelfstandig op grote schaal gesprekken kan afluisteren, op zoek naar verdachte woorden, zinnen of combinaties daarvan.

De techniek van de NSA maakt volgens de documenten van Snowden vergelijkbare vorderingen als commerciële spraak-naar-tekst-software. Zulke software werkt inmiddels als een zogenoemd neuraal netwerk, een zelflerend systeem.

'Google voor spraak'

De NSA zou stemcommunicatie kunnen verzamelen via reguliere telefoonlijnen, mobiele verbindingen en voIP-gesprekken via internet. Door het verzamelde materiaal eerst om te zetten naar tekst en vervolgens door het zelflerend systeem te halen, kan de NSA in korte tijd enorme hoeveelheden telefoongesprekken analyseren.

De inlichtingendienst zou zijn eigen systeem bijna tien jaar geleden al omschreven hebben als een 'Google voor spraak'. Voor die tijd werd het afluisterwerk van de NSA vooral door mensen verricht.

11 september

Dat veranderde na de aanslagen van 11 september. "Er waren niet genoeg oren", aldus klokkenluider en voormalig NSA-inlichtingenofficer Thomas Drake.

De eerste transcripten die door de destijds nieuwe afluistersoftware werden opgesteld waren volgens Drake niet perfect. "Maar zelfs als het niet voor 100 procent klopt, kan je zo toch veel meer informatie bemachtigen. Het is veel beter toegankelijk. Je kan er in zoeken."

Ondertussen kan het systeem spraak in zes talen naar tekst omzetten en analyseren: Arabisch, Mandarijn, Russisch, Spaans, Engels en Farsi. Spaans zou daarbij het verst gevorderd zijn.

Door het systeem zou de NSA bijvoorbeeld in zeer korte tijd nog ongerapporteerde informatie over verdachten kunnen verzamelen. Zo zou de inlichtingendienst onder meer snel informatie over drugscriminelen in Latijns-Amerika verzamelen.

Beperkt

Amerikaanse inlichtingendiensten laten officieel weten dat hun stemherkenningstechniek nog beperkt is. "Er is veel ruis en gesprekken zijn erg informeel", aldus Dan Kaufman, die bij het Amerikaanse defensieministerie de ontwikkeling van nieuwe technieken leidt.

Dergelijke spraakherkenning wordt in huidige Amerikaanse wetgeving omtrent afluisteren niet behandeld. Die zogenoemde USA Freedom Act wordt momenteel door het Amerikaanse congres herzien, maar behelst enkel het verzamelen van metadata over telefoongesprekken. Dat is alle informatie behalve de daadwerkelijke inhoud.