Apple staat in december terecht vanwege kopieerbeveiliging DRM. Aanklagers eisen 350 miljoen dollar, omdat Apple zijn marktpositie met de beveiliging volgens hen heeft misbruikt.

Tussen 2006 en 2009 waren nummers die in iTunes werden verkocht voorzien van kopieerbeveiliging (DRM). Inmiddels geldt die beveiliging niet meer, toch wordt in december negen dagen een rechtszaak gehouden tussen Apple en klanten die het bedrijf om die DRM aanklagen.

De klanten vinden dat Apple zijn dominante positie in de markt voor muziekspelers heeft misbruikt, en hebben het bedrijf aangeklaagd. De consumenten eisen een boete van 350 miljoen dollar, omdat Apple hen te dure iPods zou hebben verkocht. Vanwege de DRM zou overstappen te moeilijk zijn geweest, waardoor Apple de prijs volgens de aanklagers hoog kon houden.

Hoge prijs

De voorbereidingen van een rechtszaak tegen Apple rond kopieerbeveiliging DRM lopen al jaren. In 2005 wilden eisers Apple aanklagen omdat muziek die met iTunes werd gekocht, enkel op iPods afgespeeld kon worden. Ook konden iPod-gebruikers geen muziek op het apparaat luisteren dat in andere digitale muziekwinkels was gekocht.

Volgens de rechter was dat echter legaal. Daarom richten de aanklagers hun pijlen nu op de volgens hen te dominante positie waar Apple misbruik van heeft gemaakt. De aanklagers redeneren daarbij als volgt: omdat zij door het bezit van een iPod hun muziek alleen bij Apple konden kopen, en die iPod enkel muziek van iTunes afspeelde, zaten zij vast aan dat apparaat. Waren ze toe aan een nieuwe muziekspeler, moesten ze wel weer een iPod aanschaffen. Van die situatie heeft Apple volgens de aanklagers misbruik gemaakt door de prijzen van iPods te verhogen of hoog te houden.

Omzeilen

Daarnaast hebben de aanklagers kritiek op de manier waarop Apple op concurrenten reageerde die zijn restricties probeerde te omzeilen. Daarbij wordt Realnetworks als voorbeeld gebruikt. Die verkocht muziek voor een lagere prijs dan iTunes destijds hanteerde. En door een softwaretrucje kon die muziek ondanks beperkingen van Apple toch in iTunes worden geïmporteerd, en op iPods worden beluisterd.

Apple zou dat omzeilen van zijn eigen DRM-regels volgens de aanklagers bewust hebben dwarsgezeten, met verder nutteloze updates voor iTunes. Apple ontkent dat, en verdedigt zich door nieuwe functies te noemen die de updates naast beperkingen toevoegden.

De aanklagers laten een computerwetenschapper als expert-getuige naar voren komen om die claim van Apple onderuit te halen. Apple zou versies 7.0 tot en met 7.4 van iTunes volgens de aanklagers en de expert puur hebben uitgebracht om andere muziekwinkels dwars te zitten.

Steve Jobs

Namens Apple komen enkele topmannen getuigen in de zaak. Zo zal Apple-hoofd marketing Phill Schiller worden gehoord. Ook zullen iTunes-hoofd Eddy Cue en zijn rechterhand Jeff Robbin getuigen.

De belangrijkste getuige lijkt echter Apple-oprichter en voormalig ceo Steve Jobs te worden. In de zaak zullen interne e-mails van Jobs worden aangehaald. In die berichten zou hij onder meer aan werknemers vragen of de pogingen Realnetworks om Apples DRM te omzeilen gedwarsboomd konden worden.

Bovendien heeft Jobs in april 2011, een half jaar voor zijn dood, in het bijzijn van advocaten een videoverklaring afgelegd. De video van ongeveer twintig minuten zal tijdens de rechtszaak worden getoond.

DRM afgeschaft

Jobs schreef in 2007 in een open brief naar gebruikers dat Apple de kopieerbeveiliging ook liever kwijt dan rijk was. Het grote probleem daarbij waren volgens Jobs de platenlabels, die op dergelijke beveiliging aandrongen.

Twee jaar later, in 2009, schafte Apple al zijn DRM-beveiliging af. Sindsdien is het zonder verdere moeite mogelijk om in iTunes gekochte muziek op apparaten van andere merken te luisteren, en muziek uit andere digitale winkels op iPods en andere Apple-producten.

Schadevergoeding

Het gaat de aanklagers dan ook niet meer om een beleidswijziging, die is inmiddels doorgevoerd. Wel zijn ze uit op een schadevergoeding. Volgens de aanklagers hebben zij teveel betaald voor de iPods, waar zij dankzij de iTunes-DRM aan vast zaten.

De zaak is een zogenoemde class-action-rechtszaak, een zaak die in dit geval door twee personen namens een groep mensen wordt aangespannen. De twee personen doen de aanklacht namens zo'n 8 miljoen consumenten en honderden elektronicawinkels. Die winkels en consumenten hebben zelf niet nadrukkelijk een aanklacht ingediend.

De aanklagers eisen in de zaak een boetebedrag van 350 miljoen dollar (280 miljoen euro) van Apple. Bij winst zou dat bij wijze van schadevergoeding onder alle aanklagers worden verdeeld.

Apple draaide in zijn gebroken boekjaar 2014 een omzet van 182,8 miljard dollar, met een nettowinst van 38,5 miljard dollar. Mocht Apple de boete inderdaad moeten betalen bedraagt die nog geen procent van zijn jaarinkomen van 2014.