AIVD hoeft aftapstatistieken niet openbaar te maken

De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) hoeft niet openbaar te maken hoe veel taps per jaar worden gezet.

Dat heeft de rechtbank in Den Haag donderdag besloten.

De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) wilde het aantal onlangs bekendmaken in een rapport over de AIVD en MIVD, maar minister Plasterk haalde het cijfer uit de openbare versie van het rapport.

Alleen de 'Commissie Stiekem', bestaande uit fractievoorzitters van de partijen in de Tweede Kamer, kreeg inzicht in het aantal taps dat de AIVD jaarlijks zet.

Uitspraak

Daar hoeft volgens de rechtbank dus voorlopig geen verandering in te komen. De rechter doet die uitspraak in een zaak die was aangespannen door het KRO-programma Reporter Radio. Het programma gaat in beroep tegen het vonnis.

Als het aantal taps over meerdere jaren wordt gepubliceerd kan in combinatie met andere informatie, bijvoorbeeld over technologische veranderingen of actuele dreigingen, mogelijk inzicht worden geboden in de werkwijze van de AIVD, zo stelt de rechtbank. 

Er zouden dan details bekend kunnen worden over de capaciteit en focus van de dienst, vreest de rechtbank. Dat zou doelwitten van de AIVD een voordeel op kunnen leveren.

Ontwikkeling

De rechtbank stelt wel dat er "een ontwikkeling gaande is" waardoor de AIVD in de toekomst mogelijk anders met transparantieverzoeken zal omgaan. Toch is de dienst daartoe niet verplicht, zeker aangezien er parlementaire controle is door het delen van gegevens met de Commissie Stiekem.

In het rapport van de CTIVD werd wel bekend dat er van september 2012 tot en met augustus 2013 in totaal 11 procent meer werd afgetapt dan een jaar eerder. Absolute aantallen zijn echter niet bekend.

Naast Reporter Radio had ook burgerrechtenbeweging Bits of Freedom (BoF) tapstatistieken opgevraagd bij de AIVD. Waar het radioprogramma naar de rechter stapte, besloot BoF een bezwaarprocedure bij de dienst zelf te doorlopen.

Historische gegevens

Rejo Zenger van BoF zegt tegen NU.nl dat de organisatie bij een afwijzing alsnog naar de rechter zal stappen. BoF heeft gegevens opgevraagd vanaf de jaren 70. "Die historische gegevens zouden ze sowieso openbaar moeten kunnen maken."

Ook wil de organisatie meer uitleg over de vraag waarom geheime diensten in België en Duitsland wel statistieken over aftappen kunnen bekendmaken. De rechter gaat daar nu niet uitgebreid op in.

Lees meer over:
Tip de redactie