Qua omzet en winst gaat het goed bij Microsoft. Het bedrijf groeit weliswaar niet explosief, maar wist met een totaalomzet van 77 miljard dollar en operationele winst van ruim 26 miljard dollar toch goed te boeren in 2013.

Desalniettemin zijn er zorgen voor het bedrijf. Windows 8.1, dat in oktober verscheen, werd gezien als een behoorlijke verbetering, maar het gebruik van de nieuwste versie van Windows valt vooralsnog tegen.

Ook de eigen Surface-tablets werden niet echt populair in 2013. Bovendien overheersen iOS en Android op de tabletmarkt als geheel. 

Datzelfde probleem heeft Microsoft op de smartphonemarkt. Hoewel Windows Phone groeit, blijft het mobiele besturingssysteem qua marktaandeel ver achter Android en iOS, en lijken weinig fabrikanten interesse te hebben in het produceren van nieuwe Windows Phone-apparaten.

Alleen Nokia brengt nog regelmatig Windows Phones uit. Microsoft heeft het Finse bedrijf dan ook overgenomen, een aankoop die nog moet worden goedgekeurd door enkele financiële waakhonden.

Financieel gezond

Wereldwijd vertrouwen miljarden mensen nog op Windows-apparaten, maar blijft dat met de overstap op smartphones en tablets nog wel zo? Die vraag wordt voor Microsoft steeds dringender.

Bij de presentatie van zijn kwartaalcijfers over het vierde kwartaal van 2013 (het tweede kwartaal van het gebroken boekjaar 2014) bleek dat Microsoft het meeste heeft verdiend aan zijn zakelijke afdeling. De omzet van die afdeling groeide met 10 procent naar 12,67 miljard dollar.

De Devices en Consumer-sectie, waaronder de Windows-verkopen aan consumenten, behaalde een omzet van 11,91 miljard dollar. De inkomsten uit de verkoop van Windows aan pc-fabrikanten daalde met 3 procent. Ook in eerdere kwartalen daalden de inkomsten uit die bron, door de problemen op de pc-markt.

Desondanks heeft Microsoft het op de beurs goed gedaan in 2013. Vooral in het voorjaar reageerden investeerders verheugd op resultaten die beter dan verwacht waren. De inkomsten uit de zakelijke en serverafdelingen van Microsoft zijn in de afgelopen jaren ook sterk gegroeid.

Het vertrek van topman Steve Ballmer, dat in augustus werd aangekondigd, wist op Wall Street voor weinig beweging te zorgen. Investeerders lijken het vertrek van Ballmer noch als slecht nieuws, noch als goed nieuws te zien.

Surface

De Xbox One werd in 2013 al 3,9 miljoen keer verscheept en kan daarmee voorlopig tot een succes worden bestempeld. Datzelfde kan vooralsnog niet worden gezegd over de Surface RT en Surface Pro, al lijken de verkopen te groeien na prijsverlagingen en de introductie van nieuwe modellen.

Halverwege 2013 moest Microsoft nog 900 miljoen dollar afschrijven op onverkochte voorraden van de Surface RT. In het vierde kwartaal kwam de omzet uit Surface op 653 miljoen euro, ruim twee keer meer dan in het kwartaal ervoor. Desalniettemin valt die omzet in het niet vergeleken met de tabletverkopen van giganten als Apple en Samsung.

Volgens cijfers van onderzoeksbureau IDC doet Windows het op tablets sowieso een stuk minder goed dan Android en iOS. In 2013 draaide slechts 3,4 procent van de tablets op Windows 8, schatten de onderzoekers. Dat marktaandeel zal volgens de voorspellingen van IDC de komende jaren slechts mondjesmaat groeien.

Windows Phone groeit ondertussen gestaag op de smartphonemarkt, met een marktaandeel van ongeveer 10 procent in de grootste economieën van Europa. Het systeem lijkt de dominantie van Android voorlopig echter niet te kunnen doorbreken zonder de steun van meer smartphonefabrikanten.

De echte klappers haalt Microsoft uit het zakelijke segment. De serverhandel van Microsoft is in trek, en inkomsten uit clouddiensten verdubbelden in een jaar. Het aantal klanten van Office 365, de online-versie van Microsoft Office, en Microsoft Azure, een cloudhostingdienst, groeiden allebei ook met ruim 100 procent.

Toekomst

Zakelijk zit het met het gebruik van Microsoft-producten dus wel snor, maar de toekomstige positie van het bedrijf op de consumentenmarkt blijft een vraagteken. Volgens de laatste cijfers van Net Market Share gebruikt iets meer dan 10 procent van de pc-gebruikers Windows 8 of 8.1. Windows XP, dat vanaf april 2014 niet meer wordt ondersteund, heeft nog zo'n 29 procent van alle gebruikers. Microsoft heeft daarom ook meermaals gewaarschuwd voor het gevaar van malware op het verouderde systeem.

2013 was een rampjaar voor de pc-markt. Volgens cijfers van Gartner kromp het aantal verkochte pc's met zo'n 10 procent, meer dan ooit tevoren. De vraag is of de markt zich in 2014 weer zal herstellen, en of consumenten dan nieuwe laptops en desktops met Windows gaan aanschaffen.

Ook moet Microsoft zich gaan bewijzen op de smartphonemarkt. Met de overname van Nokia kan het bedrijf één verenigd front vormen tegen de opkomst van Android. Daarvoor heeft Microsoft ook de hulp van ontwikkelaars nodig, want het app-aanbod op Windows Phone loopt nog steeds achter op dat van Android en iOS. 

Ook valt nog te bezien of tablets met Windows als besturingssysteem aan populariteit zullen winnen. Op de tabletmarkt lijkt Android even overheersend te worden als op smartphones, een ontwikkeling die Microsoft ongetwijfeld met argusogen aanziet.

Financieel gaat het prima met Microsoft, en het bedrijf heeft dan ook de ruimte om te experimenteren. Met de Surface en Xbox-reeks heeft de Windows-maker laten zien dat het prima hardware kan maken, al is het commerciële succes van de tablets vooralsnog uitgebleven. 

Een nieuwe topman zal mogelijk een frisse wind laten waaien door de burelen van het bedrijf. 2014 wordt dus een spannend jaar voor Microsoft.

Uit de serie 'in 2013': Google | Apple | Facebook