Binnenkort kunnen websites niet alleen eindigen op extensies als .com en .nl, maar komen er tal van andere mogelijkheden. NUtech legt uit hoe het precies zit met deze zogenoemde topleveldomeinen.

Toen het internet werd uitgevonden heette het nog het Arpanet, vernoemd naar een afdeling van het Amerikaanse ministerie van Defensie. 

In 1985 werd het Domain Name System (DNS) geïntroduceerd, die het mogelijk maakt om computers een naam te geven. In eerste instantie gebeurde dit met het topleveldomein .arpa.

Al snel werd die extensie echter vervangen door een reeks van zeven nieuwe topleveldomeinen: .com, .net, .org, .int, .edu, .gov, en .mil. Ook kwamen er domeinen voor specifieke landen, zoals .nl en .de. De Amerikaanse overheid had controle over de topleveldomeinen die beschikbaar waren.

Onder de regering van president Bill Clinton werd de Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) in het leven geroepen. Die nam de controle over DNS vanaf 1998 over. Sinds dat jaar heeft ICANN controle over de topleveldomeinen die beschikbaar zijn.

Twee keer besloot ICANN al tot toevoeging van nieuwe topleveldomeinen, in 2000 en 2004. Daardoor werden onder meer de extensies .biz, .info en .mobi beschikbaar. In 2011 werd voor het laatst een nieuw topleveldomein toegevoegd. Dat was .xxx, een extensie die na jarenlange controverse actief werd voor gebruik door pornosites.

Uitbreiding

In totaal zijn er nu 22 generieke topleveldomeinen, die geen eigendom zijn van landen. In 2008 werd echter besloten om dit aantal flink uit te breiden. Er begon een jarenlang proces om generieke topleveldomeinen registreerbaar te maken. ICANN besloot bovendien om ook niet-Latijnse karakters toe te staan. Zo moest het mogelijk worden voor Chinese of Arabische internetgebruikers om domeinnamen in hun eigen alfabet in te typen.

Begin 2012 opende de registratie voor de nieuwe topleveldomeinen. In totaal ontving ICANN in drie maanden tijd ruim 1900 registratieverzoeken, die allemaal moesten worden geëvalueerd.

Veel bekende bedrijven willen topleveldomeinen in handen krijgen. Zo deed Google onder de naam Charleston Road Registry Inc maar liefst 102 verzoeken, onder meer voor .docs, .ads, .chrome, .goog, .new en .app. Microsoft vroeg onder meer .xbox en .windows aan, Amazon wil .book en .song, en de Gemeente Amsterdam vroeg .amsterdam aan.

Een aanvraag laten evalueren kost 185.000 dollar, dus alleen partijen met behoorlijk veel geld kunnen op grote schaal topleveldomeinen aanvragen. Als meerdere partijen één topleveldomein hebben aangevraagd, bepaalt ICANN wiens aanvraag het beste is en het domein krijgt toegewezen.

Als een bedrijf een topleveldomein krijgt, dan mogen zij beheren wie domeinnamen met de extensie in handen krijgen. Dat is controversieel, want een bedrijf als Amazon zou ervoor kunnen zorgen dat auteurs zelf geen .book-domein kunnen aanmaken. 

Bij zijn aanvraag van dat topleveldomein schreef Amazon dat de domeinnamen zouden worden "geregistreerd door Amazon om de bedrijfsdoelen van Amazon te behalen." Wat het precies van plan is, is nog onbekend.

Google heeft beloofd topleveldomeinen als .search en .blog open te houden, als de aanvragen van het bedrijf slagen. Een site met een .blog-domein zou dus ook naar een Tumblr-pagina kunnen verwijzen.

Drie grappige aanvragen:

Topleveldomein Aanvrager(s)
.sucks Donuts, Top Level Registry en Vox Populi
.fail Donuts
.barefoot Gallo Vineyards

Uitrol

Op 24 oktober 2013 werden de eerste vier nieuwe topleveldomeinen gepresenteerd door ICANN. Het ging in alle gevallen om extensies in niet-Latijnse alfabets. 

De nieuwe tld's zijn .شبكة (netwerk in het Arabisch), онлайн en сайт (online en site in het Russisch) en 游戏 (spel in het Chinees). 

Dat laatste domein is in handen van het bedrijf Donuts, de aanvrager van de meeste nieuwe topleveldomeinen. De startup, die speciaal werd opgericht om topleveldomeinen op te richten, heeft inmiddels al ruim 100 miljoen dollar aan investeringen binnengehaald en hoopt flink te verdienen met domeinnaamregistraties op 307 verschillende topleveldomeinen.

Vanaf bekendmaking van de nieuwe topleveldomeinen is er een wachttijd van 30 dagen, zodat eventuele eigenaren van merkenrecht nog in beroep kunnen gaan tegen toewijzing van de tld's. Daarna mogen de eigenaren hun domeinextensies activeren. De eerste nieuwe tld's zijn dus op zijn vroegst vanaf 23 november 2013 te gebruiken.

Nieuwe domeinextensies worden "in de komende jaren" langzaam uitgerold, stelt ICANN. Daarmee begint wat de organisatie "de grootste verandering aan het internet sinds zijn oprichting" noemt.