Vijf vragen over digitale zwarte markt Silk Road

Ondergrondse marktplaats Silk Road stond bekend als het Ebay van drugs en andere illegale zaken. De site werd begin oktober door de FBI opgerold. Hoe werkte de site precies en waarom kon die zo lang doorgaan?

Wat was Silk Road precies?

Silk Road was een online zwarte markt. Op de site werden illegale goederen verhandeld, grotendeels drugs. Britse krant The Guardian telde in maart van dit jaar ruim tienduizend artikelen in het aanbod van Silk Road, waarvan er zo'n zevenduizend drugs waren.

De vergelijking met Ebay is een passende, omdat het aanbod van Silk Road ook werd verzorgd door allerhande digitale dealers en andere aanbieders van verboden zaken. Het aanbod van drugs was breed; van bekende drugs als coke, wiet en xtc tot medicijnen die je alleen op recept kan krijgen. In totaal waren er zo'n 340 varianten verdovende en oppeppende middelen op Silk Road te vinden.

Naast drugs kon je op Silk Road ook onder andere valse identiteitsbewijzen, pornografie en (verboden) boeken kopen. Silk Road verbood alles dat als doel "kwaad doen of frauderen" had. Kinderporno, gestolen credit cards, huurmoorden, en massavernietigingswapens mochten niet op de site aangeboden worden.

Aanbieders betaalden Silk Road een vaste prijs voor een account, nadat het veilen van verkoop-accounts malafide verkopers aantrok. Kopers konden zich gratis en anoniem laten registreren, waarna ze goederen thuis of op elk adres naar keuze konden laten bezorgen.

Silk Road werd in februari 2011 opgericht, op 1 juni van dat jaar kwam de site al in de algemene belangstelling gedaan toen website Kotaku er een artikel aan wijdde. Nog die maand begonnen het Amerikaanse ministerie van Justitie en drugsbestrijdingsdienst DEA een onderzoek naar Silk Road.

Waarom kon de FBI Silk Road jarenlang niet vinden?

Silk Road opereerde op het zogenoemde Deep Web, een deel van het internet dat niet door zoekmachines als Google wordt geïndexeerd en dus moeilijk te vinden is. Precies wat de gebruikers van een dergelijke site willen.

Voor Silk Road werd Tor gebruikt, een anoniem netwerk dat online anonimiteit garandeert. Internetverkeer dat via Tor verloopt, wordt door een netwerk van zo'n drieduizend servers gelust. Die servers worden door vrijwilligers beschikbaar gesteld. Omdat het internetverkeer door al die servers gaat, is het vrijwel onmogelijk het verkeer van Tor en de locatie van gebruikers te achterhalen.

Daardoor was het voor autoriteiten niet alleen praktisch erg ingewikkeld uit te zoeken waar de kopers en vooral verkopers zich bevonden, ook juridisch leverde Tor problemen op. Zo kon de FBI niet achterhalen in welk land de server stond. Zonder concrete plaats was het voor de veiligheidsdienst zowel praktisch als juridisch vrijwel onmogelijk actie te ondernemen.

Hoe is Silk Road uiteindelijk toch opgerold?

De plotselinge opkomst van het niet te lokaliseren Silk Road doet denken aan een spionageroman, de blunder waardoor de site uiteindelijk toch gesloten kon worden past ook prima in dat plaatje.

Oprichter Ross Ulbricht, op de site bekend als Dread Pirate Roberts, wist jarenlang uit handen van de autoriteiten te blijven door goed op zijn tellen te passen en zijn sporen uit te wissen.

Toch bleek hij niet alles te hebben uitgewist. In 2011 kondigde Ulbricht op een forum voor gebruikers van digitale valuta bitcoin aan met een eigen forum te komen. De nickname die Ulbricht daarvoor gebruikte, altoid, gebruikte hij later opnieuw.

Die tweede keer verbond hij er echter zijn persoonlijke e-mailadres en naam aan. Op die manier kwam de FBI Ulbricht op het spoor. De Sik Road-eigenaar werd vervolgens geraffineerd in de val gelokt.

Tegen de reglementen van zijn eigen site in wilde Ulbricht namelijk een huurmoord laten plegen. Daar vond hij voor een bedrag van 80 duizend dollar een geïnteresseerde voor, later zou dat een undercoveragent blijken.

De undercoveragent speelde het spelletje mee en stuurde Ulbricht zelfs foto's toe waarop te zien was hoe zijn vermeende slachtoffer gemarteld werd. De 29-jarige Ulbricht werd op 2 oktober opgepakt in San Francisco. Hij wordt verdacht van samenzwering om de verkoop van drugs, hacken en geld witwassen.

Hoeveel geld is er met de website verdiend?

Op Silk Road werd betaald met bitcoins. Die digitale valuta heeft geen toezichthouder, wat alleen maar bijdroeg aan de anonimiteit van kopers en verkopers op de site.

Toen de Amerikaanse overheid Silk Road sloot, werden er 26 duizend bitcoins in beslag genomen, ruim 2,5 miljoen euro. Volgens de aanklacht tegen Ulbricht heeft Silk Road sinds zijn oprichting een totaal van 9,5 miljoen aan bitcoins omgezet.

Dat komt omgerekend neer op een bedrag van rond de 1 miljard euro, waarvan Ulbricht er bijna 60 miljoen zou hebben opgestreken.

Lees alles over bitcoins

Wat zijn de gevolgen van de sluiting van Silk Road?

Een direct gevolg is te zien in de valuta van de bitcoin. De Amerikaanse overheid nam bij het oprollen van Silk Road zo'n 26 duizend bitcoins in beslag, de grootste vangst tot nu toe.

Direct nadat de sluiting van Silk Road bekend werd, daalde de wisselkoers van bitcoin van 102 euro naar 79 euro. Die prijs staat op moment van schrijven met 97 euro weer bijna op het oude niveau.

Velen zien de sluiting van Silk Road als een verslechtering voor drugsgebruikers. Daarbij is de vergelijking met de situatie rondom coffeeshops in Nederland te trekken. De drugs die via Silk Road verhandeld werden waren kennelijk zuiver en van hoge kwaliteit.

En digitaal kopen was veiliger dan het zoeken van een straatdealer. De dealers die via Silk Road die totale omzet van zo'n miljard euro draaiden, gaan dat nu waarschijnlijk via een andere weg doen. Ook de vergelijking met Napster wordt vaak aangehaald.

Die muziek-deel-site werd in 2001 met veel bombarie offline gehaald, waarna tal van alternatieven binnen korte tijd beschikbaar werden. Bekende alternatieven voor Silk Road zijn Sheep Marketplace en BlackMarket Reloaded. Ongetwijfeld zijn er via het moeilijk te traceren Tor-netwerk nog veel andere mogelijkheden te vinden.

Lees meer over:
Tip de redactie