De Amerikaanse inlichtingendienst NSA kan toch zonder gerechtelijk bevel de inhoud van e-mails en Facebook-berichten lezen. Dat werd eerder nog ontkend.

Dat schrijft de Britse krant The Guardian woensdag op basis van documenten die werden gelekt door klokkenluider Edward Snowden.

Het programma XKeyscore verzamelt volgens de documenten niet alleen 'metadata' zoals afzenders en ip-adressen, maar ook de inhoud van berichten.

In materiaal dat bestemd was voor de training van nieuwe analisten schrijft de NSA zelf dat XKeyscore zijn 'breedst strekkende' systeem is, meldt de Guardian. Volgens één presentatie wordt 'bijna alles wat een typische gebruiker op internet doet' verzameld.

Buitenland

Uit de documenten blijkt dat kan worden gezocht op basis van een e-mailadres of Facebook-gebruikersnaam. Er moet wel een 'rechtvaardiging' worden gegeven en in enkele menu's moet de analist aangeven in hoeverre zeker is dat het doelwit zich buiten de VS bevindt.

Onder de Amerikaanse wet is een gerechtelijk bevel nodig om Amerikanen af te luisteren, al kunnen communicaties tussen Amerikanen en buitenlanders wel zonder bevel worden afgetapt.

Ook de webgeschiedenis van internetgebruikers kan worden achterhaald, net als een lijst ip-adressen die een bepaalde website hebben bezocht. Waar al deze data precies vandaan komt wordt door de Guardian niet duidelijk gemaakt.

Bewaren

Het XKeyscore-systeem verzamelt zo veel data, dat het volgens de documenten de inhoud van berichten maar tussen de 3 en 5 dagen kan bewaren. Metadata wordt een maand lang bewaard.

In één maand van 2012 verzamelde XKeyscore minstens 41 miljard stukjes data, stelt de Guardian. 

De documenten stellen dat er tot aan 2008 al 300 terroristen waren gevangen met behulp van gegevens uit XKeyscore.

Gelimiteerd

In een verklaring aan de krant bevestigt de NSA het bestaan van XKeyscore. Het systeem wordt echter alleen ingezet tegen buitenlanders en als dit in het nationale belang is, stelt de inlichtingendienst.

"Beschuldigingen van wijd verspreide, ongecontroleerde toegang tot verzamelde NSA-data door analisten zijn simpelweg niet waar. Toegang tot XKeyscore wordt, net als bij alle analytische hulpmiddelen van de NSA, gelimiteerd tot personeel die toegang nodig hebben voor hun toegewezen taken. Bovendien zijn er meerdere technische, handmatige en toezichthoudende controles binnen het systeem die misbruik voorkomen."

"Elke zoekopdracht door een NSA-analist is volledig controleerbaar, om ervoor te zorgen dat ze gepast en wettelijk zijn."

President

Toen klokkenluider Edward Snowden zijn identiteit bekendmaakte, zei hij in een interview dat hij 'zelfs de president' zou kunnen afluisteren als hij zijn persoonlijke e-mailadres had. 

In een tweede interview met de Guardian heeft hij verklaard dat deze uitspraak deels was gebaseerd op de mogelijkheid om met XKeyscore e-mails te doorzoeken, stelt de krant.

Deze mogelijkheid werd onlangs nog ontkend door Mike Rogers, hoofd van de inlichtingencommissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. "Hij liegt", zei Rogers toen. "Het is onmogelijk om te doen wat hij zegt te kunnen doen."

Vijf vragen over de internetspionage van de VS

Alles over PRISM in ons dossier