Diverse journalistieke organisaties waarschuwen dat de persvrijheid in het geding komt als de politie computers gaat hacken en gegevens gaat vernielen. 

Burgerrechtenbeweging Bits of Freedom is een tiendaagse actie gestart om de negatieve kanten van een wetsvoorstel daartoe van minister Ivo Opstelten (Justitie) in kaart te brengen.

In een gezamenlijke brief (.pdf) schrijven de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), het Nederlands Uitgeversverbond (NUV), het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren (NgvH) en het Persvrijheidsfonds (PVF) zich zorgen te maken over de persvrijheid. 

Zij zeggen te vrezen dat de vrijheid van meningsuiting en de democratie in het gedrang komen als politie websites mag kraken en sites mag vernielen.

Persvrijheid

De briefschrijvers willen voorkomen dat wordt ingebroken op computers van jorunalisten. "Zelfs zonder rechtstreeks betrokken te zijn bij delicten kunnen journalistieke media die hierover publiceren geconfronteerd gaan worden met een officier van justitie of opsporingsambtenaar die zich toegang verschaft tot hun computers en de computers van journalisten", stellen ze.

Ook vrezen ze dat kritische berichtgeving wordt gehinderd. "Bij verdenking van een strafbaar feit kan de officier van justitie een ISP bevelen een website of delen daarvan op zwart te zetten, als dit in zijn ogen noodzakelijk is om het strafbare feit te beëindigen", waarschuwen de persorganisaties. "Publicaties worden daarmee ontoegankelijk gemaakt."

Een bijkomend punt is dat veel nieuwsmedia afhankelijk zijn van advertenties, die met het vernielen van een website ook plat komen te liggen. Daardoor wordt een medium nog harder getroffen.

Democratische controle

Ook schiet Opstelten tekort in het beschermen van de vrije meningsuiting, vinden de organisaties. "Het wetsvoorstel bevat nu slechts één concrete bepaling die er op is gericht de pers in staat te stellen haar democratische plicht te vervullen. Dat is te beperkt", schrijven zij.

"Bovendien ontbreken waarborgen voor een zorgvuldige belangenafweging door de rechter-commissaris en bevat de wet geen waarborgen tegen het langer dan noodzakelijk ontoegankelijk houden van informatie", waarschuwen de opstellers. Zij wijzen er verder op dat het ondenkbaar zou zijn om in de niet-digitale wereld de persvrijheid zo scherp in te perken.

Bits of Freedom

Ook de digitale bugerrechtenbeweging Bits of Freedom keert zich tegen het hackvoorstel door het voorstel 'te hacken'. Zij plaatsen gedurende tien dagen iedere dag een blog met daarin voorbeelden van opmerkelijke zaken in het wetsvoorstel.

Zo wijst de organisatie er vrijdag op dat de politie het een probleem vindt dat de standaardinstellingen van internetdiensten steeds veiliger zijn. Dit maakt het voor de politie moeilijker om communicatie af te tappen. Anderzijds adviseert de politie juist om systemen goed te beveiligen.

Zaterdag zal Bits of Freedom wijzen op de fors bredere definitie van een computer, waardoor nagenoeg alle apparaten gehackt zouden mogen worden.

Vergaande bevoegdheid

Het wetsvoorstel van Opstelten regelt dat het begrip hacken wordt opgerekt, dat het doorgeven van informatie strafbaar wordt, en dat de politie mag inbreken op systemen en bestanden mag vernietigen of toevoegen. Veel bevoegdheden gelden in zowel Nederland als bij andere landen met mogelijk andere wetgeving.

Tot 1 juli mag op het wetsvoorstel worden gereageerd via een internetconsultatie. De brief van de media-organisaties is dan ook hun officiële reactie. Bits of Freedom schreef al eerder een brief en hoopt mensen nu van de gevaren van het wetsvoorstel te doordringen.

Eerder waarschuwde IT-jurist Walter van Holst ook al voor de gevaren van het wetsvoorstel voor het bedrijfsleven en de ongelukken die als gevolg van hackende politie zou kunnen ontstaan.