Eurocommissaris Neelie Kroes wil het makkelijker maken om in Europa digitale ondernemingen op te zetten, en om deze uit te laten groeien tot een groot bedrijf. 

In een interview met NUtech pleit ze voor herziening van belastingregels, maar ook voor het toenemen van flexibiliteit wat betreft arbeid en faillissementen. Zo moet het makkelijker worden om na een gefaalde startup snel opnieuw te beginnen.

Volgens Kroes moet ook de Europese houding tegenover mislukte ondernemingen veranderen. Ze wil dat deze worden gezien als leermomenten en dat mensen risico's durven te nemen. Kroes ziet het bovendien als een probleem dat veel Europese startups worden overgenomen voordat ze echt groot kunnen worden. Die mening wordt gedeeld door prins Constantijn, de kabinetschef van Kroes, die halverwege het interview onverwacht aansloot.

Ook geeft Kroes in het interview haar mening over de rol van Europa in de bestrijding van cybercrime, de harmonisering van de Europese telecommarkt, en het tegengaan van illegaal downloaden door legale alternatieven te stimuleren.

U zegt startups te willen stimuleren met een gunstiger belastingklimaat. Wat voor andere maatregelen zou u willen zien?

"Ten aanzien van je arbeidsbeleid, hoeveel flexibiliteit startups krijgen om mensen aan te trekken, zonder dat je in het keurslijf zit en dat het veel tijd kost om er weer vanaf te komen als het niet lukt."

"Het is ook zo dat als je bankroet gaat in Nederland, het enorm veel tijd vraagt in de afhandeling. In de Verenigde Staten, onder andere in Silicon Valley, kun je na het weekend weer je nieuwe bedrijf opstarten. Die afhandeling is veel minder tijdconsumerend dan wat wij gewend zijn."

"Nog een belangrijk punt is dat als je hier een keer op je gezicht gaat, je dat een heel lange tijd bij je op je voorhoofd houdt. In de Verenigde Staten, maar ook in het verre oosten, wordt het als je opnieuw start juist heel vaak gezien als: 'Die man of vrouw heeft een ervaring gehad waar hij of zij van geleerd heeft'. Het wordt dus niet negatief geduid."

Dus we moeten ook onze houding veranderen?

"Ja, het betekent dat je meer respect en meer waardering zou moeten hebben voor de mensen die risico's durven te nemen."

Waarom heeft Europa geen Silicon Valley?

"Europa heeft het wel, maar we koketteren er niet mee. Ik zeg altijd: je moet niet proberen om Silicon Valley te kopiëren, je moet je eigen Valley maken."

"Er zijn van die clusters aanwezig, maar Silicon Valley heeft natuurlijk de naam. Daar zitten ook een aantal hele groten, maar ik bestrijd dat we dat niet herkennen in Europa."

Is het een nadeel dat Silicon Valley de naam heeft?

"Nee, want je ziet hoeveel startups hier zijn. Ik heb een stel jonge adviseurs, de oprichters van Spotify en Rovio. Als je ziet wat er gebeurt en hoe groot ze zijn en hoe snel dat gaat... daar ben ik van onder de indruk. Alleen daar wordt niet veel over gepraat."

Prins Constantijn: "Je hebt Spotify, Skype, er zijn een paar grotere bedrijven. Maar wat echt ontbreekt is de laag erbovenop. Wat je hier bijna niet ziet is die doorbraak en versnelling."

Komt de volgende Google uit Europa?

Kroes: "Als een bedrijf de kansen pakt, sluit ik absoluut niet uit dat het ook in Europa kan. Natuurlijk. Wij hebben ook zo veel mensen die in een garage begonnen zijn. Bijvoorbeeld Rovio."

Constantijn: "Het grappige is dat die een heel gemeen businessplan hebben. Zij maken computerspelletjes, maar dat is maar 20 procent van de business. De rest is merchandise, knuffels en dergelijke.

"Ik denk dat Europa daar ook wel goed in zou moeten kunnen zijn. Er worden heel goede dingen ontwikkeld, maar die worden allemaal gekocht."

Kroes: "Dat is een goed punt. In de ontwikkeling zijn verschillende fasen. De fase waarin je echt groot geld nodig hebt, die heel grote stap, dat is moeilijk. Als er dan een bod op jouw bedrijf komt, is de aarzeling niet zo groot om het te verkopen, want dan denk je: ik start weer een nieuwe. In plaats van in dat moeilijke volgende traject te gaan."

"Het is lekker makkelijk te zeggen als buitenstaander, maar dan zeg je: 'houd nog even vol en ga ermee door'. Maar dan moet je met venture capital gaan werken."

Moet het aanbod van durfkapitaal in Europa gestimuleerd worden? 

"Dat begint nu. Het was een onbekend fenomeen. Langzaam maar zeker is juist vanuit die wereld ook duidelijk dat hier heel veel aan de orde is. Je ziet dat Amerikaanse venture capital-mensen nu ook via Londen de markten gaan bewerken. Dus het is een kwestie van tijd."

U zegt dat er veel 'bloed, zweet en tranen' is komen kijken bij uw voorstel voor een interne Europese telecommarkt. Waarom is dat?

"Sommige mensen houden niet van veranderingen, die mikken op de zekerheid die ze gewend waren. Dat betekent niet dat hun zekerheid ook de beste zekerheid voor iedereen is."

Wat is er veranderd dat dit voorstel nu wel kan worden uitgevoerd?

"Ik zeg niet dat het al veranderd is - we moeten het voorstel er nog doorheen jassen - maar in ieder geval is er zo veel overtuigend bewijs dat dit niet een efficiënt systeem is. Je moet realiseren dat het in stand houden van al die gefragmenteerde stelsels van wetgeving en regelgeving in het belang van noch het bedrijfsleven noch de economie noch de individuele burger is."

Moeten ook andere digitale markten verenigd worden? Zoals muziekdiensten die in elk apart land licenties moeten regelen?

"Ja. Dan heb je het over copyright en intellectueel eigendom. Daar zijn we mee bezig. Dat is overigens een buitengewoon 'intensief gebed', om het maar zo te zeggen. Ook daar is heel vaak gevestigd belang een weerstandsfactor."

"Bij Spotify kun je vaststellen dat er door de techniek de mogelijkheid is dat mensen de muziek kunnen krijgen die ze willen hebben. Ze betalen ervoor, want mensen willen veel liever legaal handelen dan illegaal."

Moet Europa de gevestigde belangen ervan overtuigen dat het anders moet?

"Ja, absoluut. We zijn nu met muziek door de techniek ontzettend geholpen. Met film is dat moeilijker. Je ziet daar dat hoe langer het duurt om het via de legale weg te doen, hoe meer mensen toch illegaal gaan downloaden. Dan is uiteindelijk degene die de rekening betaalt de auteur of degenen die bij de creatie betrokken zijn."

Nederland heeft onlangs te maken gehad met een reeks DDoS-aanvallen. Wat is de rol van Europa in de bestrijding van cybercrime?

"Dat we in ieder geval samenwerken, want de criminelen stoppen niet bij de grens. We moeten open kaart spelen, we moeten melden wanneer we slachtoffer zijn geweest. Daar moeten we van leren. Wat tot nu toe een beetje het geval was, was dat iedereen het voor zichzelf hield, want ze dachten: 'als ze maar niet weten dat ik aangevallen ben, want dat zou het vertrouwen kunnen beschadigen.'"

Wat vindt u van het voorstel van minister Opstelten om cybercriminelen terug te hacken?

"Je moet over de consequenties nadenken. Ik heb het voorstel van Opstelten nog niet gekregen van Enisa, het Europese instituut voor cybersecurity. Dus ik vind het moeilijk om er iets over te zeggen."

Wat vindt u van het feit dat Opstelten ook wil terughacken in servers waarvan onbekend is of ze in binnen- of buitenland staan? Is het een probleem als dat in strijd is met het Cybercrimeverdrag van de Raad van Europa?

"Over het algemeen ben ik er zeer voor dat we ons houden aan verdragen waar we ons toe gecommitteerd hebben. Dus dan moet ik eerst meer weten van hoe hij zich dat dan voorstelt en dat we niet in overtreding zijn."

Vindt u het goed dat Nederland zelf met een voorstel komt, of zou dat centraal vanuit Europa geregeld moeten worden? 

"Alle initiatieven zijn welkom, want het is een groot probleem. Je moet het internet zo veilig mogelijk maken om het vertrouwen bij mensen die het willen gebruiken niet te beschadigen."

"Je moet alles doen om het veilig te maken. Daar moet je ook creatief in zijn, dus dat stel ik op prijs van de heer Opstelten. Ik vind dat we moeten kijken naar wat je er uiteindelijk mee overhoop haalt."