BRUSSEL - In sommige Europese landen wordt 95 procent van de internetters getroffen door beperkingen die aanbieders van vast en mobiel internet opleggen.

Dat blijkt uit een studie in opdracht van Eurocommissaris Neelie Kroes naar netneutraliteit. Het onderzoek bekeek de praktijken van aanbieders van zowel vast als mobiel internet.

Uit het onderzoek wordt niet precies duidelijk in welke landen het afknijpen van verkeer of blokkeren nu juist vaker voorkomt.

Wel concludeert het BEREC, de partij die het onderzoek uitvoerde, dat het vaak de economische belangen van de dienstverlener zijn die het beleid bepalen.

Blokkeren VoIP

"Het blokkeren van VoIP (bellen via internet, red.) is vooral gemotiveerd door het beschermen van dienstverlening van operators die zowel internet als bellen in hetzelfde abonnement aanbieden", rapporteren de onderzoekers.

De gevolgen hiervan zijn ernstig: "Als de operator een dominante positie in de markt heeft op spraak en/of internetdiensten, dan heeft het blokkeren veel effect. VoIP-aanbieders kunnen zo de markt niet betreden. Het is waarschijnlijk dat innovatie hierdoor op de lange duur wordt beïnvloed."

Meer transparantie

Kroes gaf een jaar geleden opdracht om onderzoek te doen naar restricties die providers hun klanten opleggen. Voor Kroes zijn de conclusies niet aan dovemansoren gericht. Ze erkent dat het is toegestaan om beperkingen af te spreken in het contract. Toch betwijfelt ze of klanten wel op de hoogte zijn wat providers doen.

"Ik heb niet alle pagina’s van mijn contract voor mijn mobiele aansluiting gelezen en ik denk dat u dat ook niet heeft! Ik vind dat we meer transparante informatie moeten hebben", schrijft ze op haar blog.

Bij 20 procent van de internetproviders staat in de voorwaarden dat toegang tot het internet door de aanbieder beperkt mag worden. Bij mobiele providers is dat ongeveer 50 procent.

Bewijs

Kroes erkent een jaar geleden landen te hebben gevraagd te wachten op beter bewijs voordat regels worden ingevoerd. Ze wilde niet op een 'ongecoördineerde' manier per land maatregelen invoeren. Met een link naar het wetgevingsproces verwijst Kroes naar Nederland dat zelfstandig en niet op last van Europa netneutraliteit heeft ingevoerd.

In Nederland voerde de Tweede en Eerste Kamer netneutraliteit in nadat bekend werd dat providers overwogen om extra geld te vragen voor bepaalde diensten als Skype en WhatsApp. Ook werd het langzamer maken van specifieke diensten geopperd.

"Gegeven dat de resultaten van het onderzoek van BEREC een probleem van daadwerkelijke keuze voor de klanten aan het licht brengt, heb ik besloten aanbevelingen te maken om meer keuzevrijheid voor klanten te geven en het wachten op netneutraliteit in Europa te doorbreken."

Drie eisen

Als eerste wil Kroes eerlijke informatie voor klanten over echte internetsnelheden en niet 'de snelheden om 3 uur ’s nachts maar tijdens piekuren'. Ook moet duidelijk worden welke invloed TV via internet op de verbinding heeft.

Ten tweede moeten de beperkingen van een abonnement helder gecommuniceerd worden. Kroes wil geen vage fair use policies, maar duidelijk beschreven limieten. Als laatste moeten providers eerlijk zeggen wanneer er geen volledig internet wordt geboden.

Piekmomenten

Overigens gebeurt het beperken van internetverkeer niet altijd vanwege bovengenoemde motieven. Zo is er ook sprake van netwerkmanagement tijdens piekmoment om overbelasting te voorkomen. Dan worden eindgebruikers minder ernstig getroffen door het ingrijpen.

Het voordeel voor de provider is dat meer klanten worden bediend met minder investering in het netwerk. Opmerkelijk genoeg stellen de onderzoekers vast dat juist die investering per gebruiker sterk is afgenomen de laatste 15 jaar.