AMSTERDAM - Een initiatief van een aantal grote internetproviders, waaronder KPN, UPC en Ziggo, om websites met kinderporno te blokkeren, gaat voorlopig niet door. Volgens de Werkgroep Blokkeren Kinderporno is de maatregel niet zinvol, omdat de zwarte lijst met te weren websites hooguit één of twee adressen zou bevatten.

Dat blijkt uit een brief (PDF) van de werkgroep aan minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie. De brief dateert van november, maar is pas nu openbaar geworden. De Werkgroep Blokkeren Kinderporno werd ingesteld om aangesloten internetproviders te helpen websites ontoegankelijk te maken waarop kinderporno te zien is.

Het plan was controversieel. Critici, zoals de digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom, meenden dat zo'n filter niet effectief is: de blokkade zou eenvoudig te omzeilen zijn, en het illegale materiaal blijft gewoon online staan. Bovendien had BoF principiële bezwaren: "Een zwarte lijst roept een infrastructuur voor internetcensuur in het leven," schreef BoF in december in een brief aan de commissie Veiligheid en Justitie van de Tweede Kamer.

Achterhaald

Volgens de werkgroep is de instelling van een filter inmiddels echter achterhaald. Kinderporno wordt steeds minder openlijk via websites verspreid. Het meeste materiaal wordt in het geniep gedistribueerd via versleutelde bestanden, chatboxen en bestandsuitwisselingsdiensten. Bovendien wordt wereldwijd steeds scherper opgetreden tegen kinderporno op internet.

De werkgroep constateert dat de zwarte lijst in het Verenigd Koninkrijk, dat al langer kinderpornosites blokkeert, is geslonken van zo'n tweeduizend tot zo'n vierhonderd adressen. Nederland hanteert echter veel strengere criteria voor een vermelding op die lijst: alleen sites die niet op een andere manier kunnen worden aangepakt, bijvoorbeeld via justitie, worden opgenomen.

Niet probaat

"Doorvertaald naar de Nederlandse situatie betekent deze trend, dat er op dit moment nagenoeg geen kinderpornowebsites over blijven om te blokkeren," schrijft de werkgroep. Die ziet daarom het filter daarom "niet meer als een probaat en effectief instrument" om kinderporno op internet te bestrijden.

De plannen worden daarom niet doorgezet, zo bevestigt een woordvoerster van platform voor de informatiesamenleving ECP-EPN tegenover NU.nl. De werkgroep, die de implementatie van het filter heeft voorbereid, is wel bereid om de blokkering alsnog in te zetten als toekomstige ontwikkelingen daar aanleiding voor geven.

Proefproject

In een brief die vrijdag is verstuurd aan de Tweede Kamer schrijft Opstelten dat hij het standpunt van de werkgroep accepteert. Wel loopt momenteel een proefproject met hostingprovider Leaseweb, waarbij afbeeldingen die worden geüpload op websites van deelnemende klanten, automatisch worden gecontroleerd aan de hand van een database met kinderporno. Komt een afbeelding in dat bestand voor, dan wordt het niet online geplaatst.

Ook houdt Opstelten de ontwikkeling in de gaten van een technologie die deep packet inspection (DPI) wordt genoemd. Daarbij wordt de inhoud van internetverkeer geautomatiseerd geanalyseerd en eventueel gefilterd. Opstelten benadrukt in de brief geen plannen te hebben om DPI specifiek in te zetten tegen kinderporno, maar volgt de ontwikkeling van DPI wel voor de opsporing in het algemeen.