AMSTERDAM – De Nederlandse opsporingsdiensten vragen in vergelijking met hun Europese collega’s vaker bel-, sms- en e-mailgegevens van burgers op. Bovendien overweegt het Ministerie van Veiligheid en Justitie een landelijke databank met bankgegevens van alle Nederlanders.

Dat schrijft Axel Arnbak van digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom (BoF).

De conclusies worden getrokken op basis van het project dataretentie binnen het ministerie, waarvan 27 documenten openbaar zijn geworden door een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur.

78.000

Uit de documenten blijkt dat 78.000 keer verkeers- en locatiegegevens zijn opgevaagd. Uit deze gegevens is af te leiden met wie, hoe lang en wanneer iemand in de afgelopen twaalf maanden gecommuniceerd heeft en waar de betreffende persoon zich toen bevond.

Verder werd in 2009 zo’n drie miljoen keer informatie opgevraagd uit de landelijke telecomdatabank Centraal Informatiepunt Onderzoek Telecommunicatie (CIOT). Met deze cijfers steekt Nederland volgens BoF met kop en schouders boven de rest van Europa uit.

“Per hoofd van de bevolking wordt in Nederland drie keer zoveel informatie opgevraagd als in Duitsland en zeven keer zo veel als in Polen. In de overige Europese landen ligt het aantal aanvragen veel lager.”

Privacy

Eerder openbaarde BoF al dat Nederland tot de top van Europa behoort wat betreft het afluisteren van telefoongesprekken. En dat opsporingsdiensten privacyregels bij het opvragen van informatie uit CIOT regelmatig negeren.

“Telkens weer wordt bevestigd dat het in Nederland bedroevend slecht is gesteld met de veiligheid van onze gegevens en onze privacy”, aldus Arnbak. “Schendingen van onze digitale grondrechten zijn helaas dichterbij dan we ons realiseren.”

Bankgegevens

Naast de cijfers op het gebied van het opvragen van gegevens van Nederlanders, ontdekte BoF dat het ministerie overweegt om de financiële gegevens van alle inwoners in een landelijke zoekmachine op te slaan.

Zo kan de politie, zonder tussenkomst van de bank of van een rechter, informatie als het rekeningnummer en persoonsgegevens elk moment opvragen.

Justitie heeft een dergelijk plan tegenover de NOS bevestigd. Een woordvoerder laat weten dat het ministerie gegevens van bankrekeninghouders wil kunnen inzien zonder dat de bank daarvoor benaderd hoeft te worden.