DEN HAAG - Politiek Den Haag vindt een sterke publieke omroepzeer belangrijk, maar aan de grondslagen onder het bestel moetabsoluut iets veranderen. Dat zal maandag blijken in het debat inde Tweede Kamer ter vaststelling van de mediabegroting.

Grootste speerpunt van de Kamerleden zullen de ledentallen vande omroepen zijn. Via die aantallen wordt nu nog de legitimiteitvan een zendgemachtigde bepaald. Het probleem daarbij is dat mensenzich steeds minder geroepen voelen zich aan te sluiten bij eenvereniging. Ook omroepen hebben daar last van. Jongerenomroep BNNmoest daarom onlangs een omvangrijke ledenwerfactie op potenzetten.

Staatssecretaris Van der Laan (Media, D66), Publieke Omroep enook Tweede-Kamerleden zoeken daarom naar een alternatief om delegitimiteit van omroepen vast te stellen. Ledentallen lijken hunuit de tijd. Alleen het CDA ziet er nog brood in. CDA-woordvoerderAtsma hoopt dat maandag uit het debat blijkt wat de Kamer precieswil.

Commercieel

"Een Kamermeerderheid stuurt erop aan dat omroepen verwordentot productiehuizen. Wij zijn het daar niet mee eens. Als het tochdie kant opgaat, dan raad ik omroepen aan om commercieel te gaan.Je zou dan kunnen denken aan de EO die een sterke achterban heeft.En het bestel kan je dan reduceren tot één tv-net dat allesuitzendt wat de commerciëlen niet doen. Een soort staats-tv. Ditscenario willen wij als CDA niet, maar het zou wel een consequentiekunnen zijn. In dit scenario kan de NPS worden afgeschaft, wantalle omroepen worden dan een soort NPS met veel cultuur- enminderhedenprogramma's", meent Atsma.

De omroepen liggen al enige tijd onder vuur. Net als andereinstellingen ontkomen ze niet aan de bezuinigingen die hetkabinet-Balkenende de Nederlanders heeft opgelegd. OnderzoeksbureauMcKinsey onderzocht wat de mogelijkheden zijn en vond ze ook: 60tot 100 miljoen euro per jaar kunnen de omroepen besparen doorefficiënter te werken. De taakstelling voor 2004 is een bezuinigingvan 40 miljoen en daar slagen de omroepen ook in. Meer besparen kanvolgens hen niet zonder de kwaliteit van de programma's aan tetasten.

Kritiek

VVD-woordvoerder De Grave snapt daar helemaal niets van. "Zekunnen toch ook voetbalrechten kopen voor enorme bedragen? Ik kansowieso niets met de kritiek van de omroep op de hoogte van debezuinigingen. Die staan gewoon in het hoofdlijnenakkoord van hetkabinet, dus we moeten ons eraan houden." De Grave denkt datingrijpende veranderingen in het bestel nooit zo dichtbij waren alsnu. "In het verleden wilde de PvdA nooit iets veranderen, nukrijgt de kritiek daar ook voet aan de grond."

PvdA-woordvoerder Van Nieuwenhoven is inderdaad voorstander vanmeer samenwerking in Hilversum. Maar de mediabrief van Van der Laanbiedt haar onvoldoende aanknopingspunten hoe dat te doen. "Ik zieveel tegenstrijdigheden in die brief. Ze wil meer programma's overcultuur, vrouwen en integratie, maar die zijn juist duur om temaken. In die optiek moet er geld bij. Ook wil ze dat dekijkcijfers niet zaligmakend zijn, terwijl het totale bereik van deomroepen van haar niet omlaag mag. En inherent aan het bereiken vanspecifieke doelgroepen is een verlaging van het kijkaandeel."

Kwaliteit

D66'er Bakker is het daarmee eens. Hij noemt het belang van dekwaliteit enerzijds en de kijkcijfers anderzijds een ingewikkeldespagaat. Verder zal ook hij aandringen op een discussie over delegitimiteit van omroepen in de toekomst en wil hij dat deopgelegde bezuinigingen niet terechtkomen bij de programma's.

Omroepen moeten dat geld vinden door efficiënter te werken.VVD en D66 komen maandag met een initiatiefwetsvoorstel waaringeregeld wordt dat programmagegegevens vrijkomen. Daarover loopt alheel lang een juridische discussie. Als deze gegevens vrijkomen,kunnen commerciële zenders en uitgevers zelf gidsen maken metprogrammagegevens. De publieke omroepen vrezen dan ledenverlies,aangezien omroeplidmaatschap doorgaans gekoppeld is aan hetabonnement op de gids van de betreffende omroep.