AMSTERDAM - "Het kwam ons goed van pas", bagatelliseertinternetpionier Piet Beertema de impact van een e-mailtje dat hijin 1988 ontving. Het bericht uit de Verenigde Staten verschafte hemtoegang tot het Amerikaanse NSFnet, het huidige internet. Maandag,tegen half drie, is het precies vijftien jaar geleden dat Nederlanddankzij Beertema als tweede land ter wereld werd aangesloten op heteerste wereldwijde openbare computernetwerk.

Tegen het zere been van het ministerie van Economische Zaken engrote internationale telecombedrijven volhardden Beertema en zijncollega's namens het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) inhun pogingen toegang te krijgen tot NSFnet. De overheid gafdestijds de voorkeur aan een computernetwerk volgens officiëlestandaarden. "Maar het netwerk gebruikte een zwaarder en duurderprotocol en bood geen garanties voor wereldwijde toegang. Internetdaarentegen had zich in de Verenigde Staten al bewezen."

Toeval

Sinds 1982 onderhield Beertema c.s. contact met een handvolinternetpioniers aan de andere kant van de oceaan via primitievere,besloten computernetwerken. Deze contacten leidden er op 17november 1988 toe dat Nederland als tweede land aansluiting kreegop het internet. "Een kwestie van toeval", relativeert Beertema."Ik was met de juiste mensen, op het juiste moment op de juisteplaats. Ik was een van hen, meer niet."

De verbinding met het Amerikaanse academische computernetwerkwas technisch "een laatste kleine stap", zegt Beertema. Degevolgen waren des te groter. De connectie maakte het mogelijk omrechtstreeks zonder vertraging te e-mailen. Tot die tijd ging eenmailtje naar de VS door meerdere computers die ieder afzonderlijkverbinding met elkaar dienden te maken. Dit veroorzaakte soms urenvertraging.

Onderzoeksresultaten

"Het was voor ons wetenschappers vooral erg handig, omdat weonderzoeksresultaten zonder vertraging met elkaar konden delen."Snel volgden academische- en onderzoeksinstellingen in heel Europahet voorbeeld van CWI. Bedrijven kregen later toegang en voorparticulieren ging de digitale snelweg in 1993 open. Als digitaletoegangspoort naar de VS was het CWI in Amsterdam tot 1996 hetbelangrijkste Europese internetknooppunt.

"Een vermoeden over de maatschappelijke impact die e-mail eninternet zou krijgen, hadden we in de verste verte niet", erkentde systeembeheerder. Nu is e-mail absoluut niet meer weg te denken:"Een wereld zonder web is vervelend, een wereld zonder e-mail isonvoorstelbaar."

Regelrechte bedreiging

Anno 2003 is de toekomst van de enige internetapplicatie dievolgens Beertema echt telt, in gevaar. Een overvloed aan ongewenstee-mail vormt een regelrechte bedreiging. Blijft het versturen vanspam onbestraft dan is het de vraag of e-mail nog eens vijftienjaar haalt. De komende vijftien jaar van het wereldwijde web biedenvolgens de systeembeheerder vooral meer van hetzelfde. "Meer,sneller en leuker."

De verstuurder van het historische tweeregelig mailtje in 1988richtte twee jaar later de eerste commerciële internetaanbieder op.Het bedrijf UUNet van Rick Adams werd de grootste provider terwereld en de oprichter groeide uit tot een schatrijkinternetondernemer. Piet Beertema bleef als netwerkbeheerder werkenvoor het Centrum voor Wiskunde en Informatica in Amsterdam.Beertema: "Geld kan me weinig schelen, plezier is belangrijker."