ROTTERDAM/MAASTRICHT - Bang voor de computer. Zweterige handjes en verkrampte spieren bij het zien van een beeldscherm. Het komt in onze sterk gedigitaliseerde samenleving nog steeds vrij vaak voor, ontdekte onderzoeker John Beckers. "Computerangst is een taboe. De meeste mensen durven het niet te bekennen, zeker niet als ze jong zijn."

Beckers hoopt donderdag aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam te promoveren op zijn studie naar computerangst. Hij ontdekte dat vrees voor het apparaat ontstaat doordat beginnende gebruikers een aantal vervelende ervaringen opdoen en vervolgens afhaken. Ze kunnen daarna zelfs angstig worden als ze maar aan een computer denken.

"Iedereen maakt wel eens mee dat een computer rare dingen doet", zegt Beckers. "De ene persoon gaat daar gemakkelijk mee om en zoekt rustig uit wat er aan de hand is. De ander klapt dicht en schiet in de stress."

Verkrampt

De angstige gebruiker zit verkrampt achter het scherm. Gedachten zoals 'wat ben ik toch dom' en 'als dat maar goed gaat' spoken door zijn hoofd. Het belemmert mensen om met de computer te werken. Beckers ziet een relatie met RSI (muisarm). "Die aandoening wordt niet alleen veroorzaakt door het uitvoeren van repeterende handelingen, maar ook omdat iemand in vlucht- of vechthouding achter het scherm zit."

Ervaring

Volgens de promovendus ligt computerangst eerder aan een gebrek aan computerervaring, dan aan leeftijd. In principe kan iedere beginnend gebruiker met geloof in eigen kunnen de eerste obstakels overwinnen. Naarmate iemand meer werkt met computers, wordt de kans groter dan hij of zij het leuk gaat vinden.

Computerangst is te voorkomen door ervoor te zorgen dat de eerste computerervaringen plezierig, ontspannen en succesvol zijn. In het begin is het belangrijk steun te krijgen van iemand die er verstand van heeft. Beckers ziet hier een taak voor de helpdesk van een bedrijf. "Zij hebben vaak niet in de gaten dat er achter een hulpvraag veel emotie zit. Iemand die net een heel bestand is kwijtgeraakt zit in een soort staat van verstandsverbijstering achter zijn computer."

Software

De computersoftware kan ook stukken simpeler, vindt de onderzoeker. Alleen het wijdverbreid ingevoerde tekstverwerkingsprogramma Word kent bijvoorbeeld al duizend commando's.

Bij sommige mensen gaat de computerangst voorbij wanneer ze meer ervaring krijgen. Bij anderen zit de angst diep en is er een relatie met een meer algemene angststoornis. "Die stoornis kan bijvoorbeeld te maken hebben met rouwverdriet", denkt Beckers. "In dat geval helpt een cursus niet en moet eerst de bron van de twijfel worden gezocht."