DEN HAAG - De Koninklijke Bibliotheek opent woensdag een website waarop historische radiobulletins van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP) zijn terug te vinden.

De website gaat terug naar een bericht over de Spaanse burgeroorlog, afkomstig uit de allereerste ANP-uitzending in februari 1937. Ongeveer anderhalf miljoen vellen met uitgetypte teksten van de radio-uitzendingen tussen 1937 en 1984, vaak aangevuld met aantekeningen van de nieuwslezer, zijn het afgelopen jaar gescand.

De uitgetypte vellen kwamen in 1993 tevoorschijn uit een kelder van een Hilversumse villa, waar de Radionieuwsdienst ANP was gevestigd. De Koninklijke Bibliotheek bewaarde het materiaal vervolgens in 750 verhuisdozen.

Elfstedentocht

Op de website kunnen gebruikers vanaf woensdag naar hartenlust bladeren door de radioberichten of zoeken op steekwoorden zoals bijvoorbeeld maanlanding, Elfstedentocht, Beatles, Abe Lenstra of autoloze zondag. Op de site zijn geen gesproken bulletins terug te luisteren.

Onderzoek

Volgens mediahistoricus Paul Koedijk bevat de website een schat aan informatie, zowel voor historisch als taalkundig onderzoek. Historici kunnen aan de hand van de site onderzoeken wanneer bepaalde onderwerpen voor het eerst in het nieuws verschenen.

Geslachtsziektes

De website maakt tevens inzichtelijk hoe sommige woorden qua betekenis veranderden en in de mode raakten. "Zo was een ANP-bericht over geslachtsziektes in de jaren vijftig nog erg omstreden, terwijl het woord neger in die tijd erg gebruikelijk was", zegt projectleider Edwin Klijn van de Koninklijke Bibliotheek. Ook de populariteit van beroemdheden als Johan Cruijff kan aan de hand van de resultaten op de website eenvoudig worden geanalyseerd.

Sommige berichten waren ten tijde van de verzuiling speciaal bedoeld voor bepaalde omroepen, blijkt uit kattebelletjes als 'Alleen voor VARA!' van de toenmalige nieuwslezers.