MOSKOU - Aan de vooravond van de vijftigste sterfdag van de Russische dictator Josef Stalin zijn voor het eerst lijsten gepubliceerd van meer dan 40.000 slachtoffers van de zuiveringen die onder Stalins bewind hebben plaatsgevonden. De namen zijn op internet te zien op stalin.memo.ru.

Het overzicht is gemaakt door de mensenrechtenorganisatie Memorial, die daarvoor de presidentiële archieven heeft mogen raadplegen. Tot nu toe waren de lijsten niet voor publiek en onderzoekers toegankelijk, zei een woordvoerder van Memorial bij de presentatie die werd bijgewoond door ongeveer veertig nabestaanden van de slachtoffers.

Onschuldig

Dat de lijsten met namen nooit gepubliceerd zijn, heeft volgens Memorial de mythe in stand gehouden dat Stalin niet bij de moorden betrokken was. Nu is te zien dat de handtekening van de dictator op alle lijsten staat van mensen die gefusilleerd moesten worden, onder meer omdat ze zich tegen hem verzet zouden hebben. Miljoenen, mogelijk twintig miljoen, mensen zijn tijdens de zuiveringen om het leven gebracht.

Onder hen zijn leiders van de bolsjewistische partij, wetenschappers, dichters, directeuren van bedrijven die hun productiedoelen niet hadden gehaald en miljoenen gewone burgers die vaak geen idee hadden waarom Stalin het op hun gemunt had. Ook veel hoge officieren uit het Russische leger werden het slachtoffer. Leiders van de communistische partij kregen showprocessen waarin zij misdrijven moesten bekennen die zij niet hadden kunnen plegen.