AMSTERDAM - Arjen Jongeling is ten onrechte beboet wegens verzending van spam. Zijn bedrijf Speko verstuurde in 2004 massaal reclamemail voor kantoorartikelen, maar volgens de rechter in Rotterdam heeft telecomwaakhond OPTA nog onvoldoende aangetoond dat ook particulieren ongevraagd benaderd zijn.

De OPTA had Jongeling een boete opgelegd van zestigduizend euro omdat hij meermalen zo'n honderdduizend spamberichten zou hebben verstuurd aan privéadressen. De Nederlandse spamwetgeving staat uitsluitend ongevraagde reclame naar zakelijke e-mailadressen toe.

De telecomwaakhond, die toezicht houdt op de naleving van het spamverbod, trok zijn conclusie uit 33 klachten van particulieren. Die waren ingediend via www.spamklacht.nl, het officiële meldpunt van de OPTA.

Onderzoek

Volgens Jongeling heeft de OPTA echter verzuimd die klachten goed te onderzoeken. De toezichthouder heeft enkele klagers telefonisch benaderd om te vragen of ze bij hun klacht bleven, en ze een verklaring laten ondertekenen. Een nader technisch onderzoek van de gewraakte e-mails bleef volgens Jongeling echter uit. Jongeling zegt dat de OPTA daarom niet kan uitsluiten dat de klachten vals zijn.

Uit een vluchtige controle zou zijn gebleken dat enkele van de klagers geen natuurlijke personen waren.

Privacy

Bovendien heeft de OPTA geweigerd de identiteit van de klagers aan Jongeling bekend te maken. Volgens de OPTA zou hun privacy daarmee in het geding komen, en zouden particulieren minder snel bereid zijn een klacht in te dienen als hun personalia aan vermeende spammers worden verstrekt. Jongeling meent echter dat hij de klachten zo niet kan verifiëren, waardoor hij zich niet tegen de beschuldiging kan verdedigen.

De rechtbank is het op beide punten met Jongeling eens. Volgens de rechter is op basis van de onderzoeken van de OPTA onvoldoende vast komen te staan dat de reclamemails ongevraagd bij particulieren zijn terechtgekomen. Ook heeft Jongeling geen "faire kans" gekregen om zich te verweren, omdat de toezichthouder hem onvoldoende informatie over de klachten heeft verstrekt.

Hoger beroep

De OPTA moet van de rechter opnieuw een besluit nemen over het bezwaarschrift dat Jongeling tegen de boete had ingediend. Dat bezwaar had de OPTA in april 2006 afgewezen.

De uitspraak kan gevolgen hebben voor andere boetebesluiten in spamzaken. De OPTA gaat daarom in hoger beroep. Vooral de bescherming van de privacy van klagers noemt woordvoerster Ewa Walters een "zeer principieel punt". Overigens ontkent zij dat de OPTA geen technisch onderzoek doet naar de e-mails.

Jongeling was ook beboet omdat hij had geweigerd mee te werken aan het OPTA-onderzoek naar de spamzendingen. Zijn beroep tegen die boete is door de rechter afgewezen.

Hypotheekspam

Jongelings naam is overigens vaker opgedoken in spamzaken. Spambestrijders denken dat hij ook verantwoordelijk is voor een grote hoeveelheid ongevraagde reclamemails voor hypotheken, die in 2004 door ene Akin Franks werden verstuurd. Ook Jongelings bedrijf 123fit.nl werd veelvuldig met spam in verband gebracht. Jongeling zelf heeft alle beschuldigingen altijd ontkend.

Moeilijk

ICT-jurist Steven Ras denkt dat het er voor de OPTA niet makkelijker op wordt om spammers aan te pakken. Vooral het vereiste dat de toezichthouder bewijst dat natuurlijke personen de spam op hun privéadres ontvangen hebben, maakt dat lastig. Ras denkt dat daarvoor daadwerkelijk onderzoek van de mailbox van de klager nodig is.