DEN HAAG - De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) heeft kritiek op de stemcomputers die Nederland bij verkiezingen gebruikt. De machines bevatten geheime software, het is niet mogelijk om vast te stellen dat de software in een stemcomputer de goedgekeurde versie is en ook een hertelling is onmogelijk.

Dat blijkt uit het maandag gepubliceerde verslag van waarnemers van de OVSE die de Tweede Kamerverkiezingen van november in ons land volgden. Voorafgaand daaraan ontstond twijfel over de betrouwbaarheid van de stemmachines die vrijwel overal worden ingezet. Volgens de Europese waarnemers zou een onafhankelijke instantie de stemsystemen voortaan moeten controleren.

'Paper trail'

Om het vertrouwen in de stemmachines te versterken, pleit de OVSE er ook voor de apparaten te voorzien van een zogeheten 'paper trail'. Met zo'n papieren afdruk van de uitgebrachte stem kan de kiezer controleren wat hij heeft gestemd en is het mogelijk de stemmen opnieuw te tellen. De overheid zou verder geen systemen meer moeten gebruiken waarbij geen onafhankelijke controle van software mogelijk of toegestaan is.

Het waarnemersteam constateert dat er door een hoge mate van vertrouwen in overheid en verkiezingsautoriteiten brede steun is voor het gebruik van stemcomputers. Hoewel er geen verdenkingen zijn geuit dat dit vertrouwen op enig niveau is geschaad, meent de OVSE dat het nu een goed moment is voor meer transparantie bij de invoering van nieuwe stemtechnieken.

'Wij vertrouwen stemcomputers niet'

Maurice Wessling van de stichting 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' is erg blij met het rapport van de OVSE-waarnemers. "Het sluit punt voor punt aan bij de kritiek die wij hebben geleverd, zoals beveiliging door geheimhouding en het ontbreken van een paper-trail", zei hij. "Als je dit leest, moet je concluderen dat we in Nederland hebben zitten slapen de afgelopen jaren." Volgens Wessling is het 'einde van een tijdperk' van de huidige generatie stemcomputers nabij.

Commissie

Het ministerie van Binnenlandse Zaken wilde niet inhoudelijk op het rapport ingaan. Een woordvoerster wees er wel op dat de commissie die momenteel het verkiezingsproces onderzoekt, zich over de aanbevelingen zal buigen. Het is aan die commissie, onder leiding van oud-minister van Justitie Frits Korthals Altes, om er vervolgens over te adviseren, aldus de woordvoerster.