De beste manier om te voorkomen dat beleggen een black box wordt, is door al je doelen in kaart te brengen. Dit leidt vaak ook tot verrassende verschuivingen in je beleggingsportefeuille.

Circa 40 procent van het belegbare vermogen is inmiddels in handen van vrouwen en dat aandeel kan volgens sommige voorspellingen in de komende twintig jaar doorgroeien naar 60 procent.

Persoonlijke financiële doelen

De Amerikaanse vermogensbeheerder Northern Trust heeft een manier gevonden om vrouwen beter te betrekken bij het beleggingsproces: door inzichtelijk te maken hoe met hun beleggingsportefeuille persoonlijke financiële doelen kunnen worden gefinancierd, zoals de studie van de kinderen, vakanties of giften aan goede doelen.

Dat maakt beleggen een stuk concreter en het spreekt veel meer aan dan bespreken hoe ze met hun beleggingen de markt kunnen verslaan, vertelt Katie Nixon, hoofd beleggingen bij Northern Trust Wealth Management, tegen de Amerikaanse zakenkrant Barron's.

Volgens haar leidt deze benadering niet alleen tot een grotere betrokkenheid van beleggers, maar zorgt het er ook voor dat financiële kwesties makkelijker bespreekbaar worden.

Als je concrete doelstellingen formuleert, opent dat de weg naar discussies met je partner over vragen als 'Hoeveel geld willen we de kinderen later nalaten?' of 'Wanneer gaan we met pensioen?' Daarnaast leidt het tot meer inzicht, omdat je doelstellingen worden beprijsd.

Hoe gaat het in zijn werk?

De eerste stap is alle bezittingen en (toekomstige) inkomsten in kaart brengen die nodig zijn om de doelen te bereiken.

Daarna is het zaak om een lijst op te stellen van alle doelen die je gedurende je leven wil bereiken. Dat kan een enorme lijst worden, variërend van een nieuwe auto, een bruiloft en de aankoop van een vakantiehuisje tot zonvakanties.

Vervolgens moet aan elk doel een prijskaartje worden gehangen, vermeerderd met verwachte inflatie.

Als dat in kaart is gebracht, kun je meteen zien of je huidige beleggingsportefeuille volstaat om die doelen te bekostigen of dat aanpassingen nodig zijn.

Enorme variatie aan doelen

Wat de rekensom wel wat gecompliceerd maakt, is dat de doelen enorm kunnen variëren. Aan elk doel hangt immers een ander prijskaartje en ook de termijn waarin het doel moet zijn bereikt varieert: het geld voor de studie van je kinderen heb je waarschijnlijk eerder nodig dan de spaarpot om eerder te kunnen stoppen met werken. Ook is niet elk doel even sterk onderhevig aan prijsstijgingen.

Daarom zou eigenlijk elk doel een aparte beleggingsstrategie vereisen. Maar dat is natuurlijk ondoenlijk. Om het toch behapbaar te maken, verdeelt Northern Trust de beleggingsportefeuille in twee stukken: risicovolle activa (zoals aandelen) en relatief veilige beleggingen, zoals staatsobligaties.

De verdeling over deze twee categorieën hangt af van de doelen, de looptijd van de beleggingen en de termijnen waarop je het geld nodig hebt.

Met geld voor je pensioen zul je waarschijnlijk minder risico willen lopen. Bovendien zijn de kosten voor levensonderhoud vrij gevoelig voor inflatie, waardoor je een hoger bedrag nodig hebt dan nu.

Optimale verdeling tussen obligaties en aandelen

Daarom adviseert Northern Trust om voor het deel van je beleggingsportefeuille dat voor dit doel wordt gereserveerd, te kiezen voor veilige beleggingen, zoals hoge kwaliteit obligaties; met liefst ook een ingebouwde bescherming tegen inflatie.

Voor andere doelen kun je wat meer risico nemen. Maar naarmate de finish in zicht komt, is het zaak om de risico's van dit portefeuilledeel geleidelijk af te bouwen. Het percentage aandelen slinkt dan, ten gunste van staatsobligaties.

Er bestaan ook zogeheten target funds (of lifecycle fondsen) die dit automatisch voor je doen.

Nixon wijst erop dat de verdeling over verschillende beleggingscategorieën een dynamisch proces is: het kan variëren met de tijd. Door veranderingen in je privéleven of de marktomstandigheden, kun je doelen toevoegen of van je lijstje verwijderen of doelstellingen op de lange baan schuiven of juist naar voren halen.

Meer ruimte voor vastgoed en private equity

Deze werkwijze heeft volgens Nixon nog een ander positief gevolg. Veel beleggers die zich focussen op hun doelen, komen erachter dat hun portefeuille eigenlijk te conservatief is ingericht. Ze komen erachter dat hun beleggingspot ruim voldoende is om alle doelen te behalen en dat ze het zich kunnen permitteren om wat meer risico te lopen.

Dat leidt ertoe dat ook een deel van de portefeuille kan worden ingeruimd voor beleggingen waar ze vroeger - vanwege de risico's - met een grote boog omheen liepen, zoals private equity en vastgoed. Dat kan vervolgens leiden tot hogere rendementen.