Shell kondigde vandaag aan weer aandelen in te kopen. Eerder deze week zetten Apple en Unilever dezelfde stap. Wat levert dit de aandeelhouder op?

Vandaag kondigde Shell bij de presentatie van de kwartaalcijfers aan een nieuwe tranche van het aandeleninkoopprogramma te beginnen, met een maximale waarde van 2,75 miljard dollar. Sinds de start van het inkoopprogramma begon, heeft de energiereus al voor 6,75 miljard dollar aan eigen stukken opgekocht.

Unilever, AMG en Apple

Eerder deze week meldde Unilever dat het voor 165 miljoen euro aan eigen aandelen gaat inkopen. AMG zette enkele weken geleden een soortgelijke stap, met het voornemen om drie miljoen eigen aandelen op te kopen. Baas boven baas is Apple, die dinsdagavond meldde dat het via een inkoopprogramma 75 miljard dollar wil teruggeven aan de aandeelhouders.

Bedrijven kopen voor dus miljarden euro's eigen aandelen aan. Maar wat heeft u er eigenlijk aan?

Twee opties om aandeelhouders te belonen

Bedrijven kunnen op twee manieren geld terugsluizen naar de aandeelhouders: via dividenduitkeringen of door eigen aandelen in te kopen.

Na de crisis kozen veel bedrijven voor dit laatste instrument. De beurskoersen stonden laag, wat een investering in eigen aandelen aantrekkelijk maakte. Bovendien was geld lenen door de lage rente spotgoedkoop, waardoor bedrijven soms van gekkigheid niet wisten wat ze met al dat geld moesten doen.

Vooral onder Amerikaanse bedrijven is eigen aandelen inkopen bon ton. CNBC signaleerde onlangs dat in de VS voor een recordniveau aan inkopen is gedaan. Europese bedrijven zijn daar doorgaans wat terughoudender in.

Waarom doen bedrijven dit?

Beleggingssite The Motley Fool somde onlangs een aantal redenen op waarom bedrijven voor dit instrument kiezen.

1. Beperkte mogelijkheden om het geld te herinvesteren voor groei

Als een bedrijf winst maakt, zijn er grofweg vijf bestemmingen voor dit geld: op een bankrekening zetten, schulden afbouwen, uitkeren als dividend, aandelen inkopen of het geld herinvesteren om verdere groei te realiseren.

Snelgroeiende technologiebedrijven, zoals Netflix en Amazon, kiezen er vaak niet voor om het geld naar de aandeelhouders door te spelen. Zij zetten het liever aan het werk door investeringen of overnames.

Maar andere bedrijven, zoals Procter & Gamble, Coca-Cola en Unilever, hebben beperktere mogelijkheden tot investeringen die de groei aanjagen. Zij besluiten vaak om een deel van de winst in te zetten om aandeelhouderswaarde te creëren.

Een mooi voorbeeld is Berkshire Hathaway, het investeringsvehikel van beurslegende Warren Buffet. Dit bedrijf zit op een enorme berg geld (meer dan 100 miljard dollar), maar ziet momenteel onvoldoende mogelijkheden voor grote overnames. Inkoop van eigen aandelen is dan een mooi alternatief.

2. Het management vindt het aandeel ondergewaardeerd

Als een aandeel is ondergewaardeerd, kan een bedrijf met de inkoop van eigen aandelen toch aandeelhouderwaarde creëren.

Bedrijven die om deze reden voor dit instrument kiezen, houden graag hun handen vrij: ze willen zich liever niet vastpinnen aan exacte bedragen. Hoeveel zij precies inkopen en de timing ervan laten ze afhangen van de marktomstandigheden.

Dit gebeurde ook bij Berkshire Hathaway. Warren Buffett en zijn zakenpartner Charlie Munger hebben carte blanche om aandelen te kopen als zij beiden van mening zijn dat het aandeel ondergewaardeerd is.

3. Het kan de inkomsten en groei optisch vergroten

Het effect van inkoop van eigen aandelen is dat er minder aandelen in omloop zijn als het programma is voltooid. De winst van het bedrijf wordt dan uitgesmeerd over minder stukken. Daardoor stijgt de winst per aandeel.

Als een bedrijf bijvoorbeeld 1 miljoen aandelen in omloop heeft en 5 miljoen euro winst maakt, bedraagt de winst per aandeel 5 euro. Koopt het bedrijf 50.000 stukken in, dan hoeft de winst over nog maar 950.000 aandelen te worden verdeeld. De winst per aandeel stijgt dan met 26 cent, zonder dat er extra winst is behaald.

4. Het is vrijblijvender dan een dividendprogramma

Beleggers verwachten dat dividenduitkeringen stabiel en voorspelbaar zijn. Als een bedrijf aankondigt meer dividend uit te keren, wordt dat met veel gejuich ontvangen. Maar besluit een onderneming er het mes in te zetten of het dividend zelfs te passeren, dan leidt dat vaak tot een heftige koersreactie.

Bij tijdelijk stopzetten van de aandeleninkoop reageren beleggers doorgaans een stuk lauwer. Dat maakt het voor bedrijven makkelijker om de stekker uit het opkoopprogramma te zetten bij economische tegenwind. Bedrijven die bij het belonen van hun aandeelhouders meer handelingsvrijheid willen, kiezen liever er liever voor om aandelen in te kopen dan om dividend uit te keren.

5. Aandelenpakketten voor werknemers

Veel bedrijven – met name in de VS - betalen hun personeel deels met aandelen. Als ze hiervoor nieuwe stukken uitgeven, leidt dat tot verwatering. Een bedrijf kan dat voorkomen door bestaande aandelen op te kopen. Bovendien leidt inkoop van eigen aandeel meestal tot een koersstijging, waardoor ook de beloning voor het personeel toeneemt.

Dit speelde mee bij AMG: het bedrijf wil uitbetaling van aandelen aan medewerkers mogelijk maken.

Wat zijn de voordelen voor de belegger?

Omdat de winst over minder aandeelhouders verdeeld hoeft te worden, stijgt de winst per aandeel. Ook het dividend hoeft over minder aandelen te worden verdeeld. Voor dividendkampioen Shell is dat een belangrijke motivatie om aandelen in te kopen.

Een ander voordeel voor beleggers is dat de beurskoers vaak opveert. Het aantal beschikbare aandelen neemt immers af en schaarste kan de koers opdrijven.

Verder groeit uw belang in een bedrijf ongemerkt. Dit is vooral voor grootaandeelhouders van belang.

Zijn er ook nadelen?

Volgens critici kan de inkoop van eigen aandelen een rem zetten op de groei. Zij vinden dat bedrijven hun geld beter kunnen besteden aan zaken die de productiviteit verhogen, zoals onderzoek en ontwikkeling, overnames en investeringen in bijvoorbeeld machines of software.

Beleggers kunnen de inkoop van eigen aandelen bovendien beschouwen als een gebrek aan visie voor verdere groei en dat kan de beurskoers onder druk zetten.

Andere critici vinden het verstandiger dat een bedrijf het geld gebruikt als buffer voor als het tegen zit.

Verder lopen bedrijven het risico dat de timing verkeerd uitpakt, waardoor het rendement tegenvalt. Inkoop van eigen aandelen is doorgaans het meest lucratief na een beurscrash. Kiest een bedrijf hiervoor aan het einde van een berenmarkt, dan kan dat leiden tot forse koersverliezen.