Monetair econoom Edin Mujagic begrijpt weinig van het laatste rentebesluit van de ECB. Waarom maatregelen nemen, terwijl de bank toegeeft niet te weten hoe de EU er economisch voor staat?

"Net toen vrijwel iedereen dacht dat dé bekendste opmerking uit zijn ambtstermijn als president van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn whatever it takes-belofte uit 2012 was, kwam Mario Draghi enkele maanden voor zijn afscheid met een serieus alternatief", schrijft Mujagic op IEXProfs.nl.

"Tijdens de persconferentie na afloop van de bestuursvergadering op 7 maart werd Draghi de vraag gesteld waarom de ECB opnieuw in actie was gekomen. De bank had net besloten het speciale TLTRO-loket voor commerciële banken open te stellen en de officiële rente langer op 0% te houden.

Dark room

Omdat het onduidelijk is hoe de EU er economisch voor staat en hoe enkele belangrijke factoren zich zullen ontwikkelen – denk aan Brexit of de handelsgesprekken tussen China en de VS – was het waarschijnlijk beter geweest om even te wachten in plaats van maatregelen te nemen?

Het kan immers na enige tijd blijken dat de maatregelen niet nodig waren of juist schade opleveren, waardoor de bank weer moet bijsturen en zo paniekerig over kan komen.

Hier is het antwoord van Draghi: “Het feit dat de omgeving onzekerder is geworden, betekent niet dat je niets hoeft te doen." En toen kwam de uitdager voor whatever it takes. “Wie in een donkere ruimte (dark room) is, beweegt met kleine stappen. Je gaat dan niet rennen maar je beweegt wel.”

Verdwaalde ontdekkingsreiziger

Het boezemt mij geen vertrouwen in dat de ECB blijkbaar geen idee heeft hoe de economische omgeving eruitziet. Dat valt af te leiden uit het feit dat Draghi de situatie met een donkere kamer vergelijkt. Hij had ook kunnen zeggen dat het een slecht verlichte kamer was, om maar wat te noemen.

Ernstiger is dat de ECB, niet wetend waar de EU economisch staat, er wél van overtuigd is dat het met kleine stappen in de juiste richting beweegt! Dat lijkt mij per definitie onmogelijk. Als je niets om je heen ziet en gaat lopen, kun je niet zeggen dat je op de goede weg bent. Wie dat wel denkt, lijdt aan een enorme zelfoverschatting en hoogmoed.

Het is net als een ontdekkingsreiziger, die op weg naar de Noordpool zijn kompas in een ijsspleet laat vallen. Op die witte vlakte die hij in alle richtingen ziet, is er niets wat hem de juiste weg wijst. Iemand die verdwaald raakt en blijft lopen, denkt rechtdoor te gaan, maar maakt in de praktijk al snel rondjes.

Betere optie

Nu de ECB geen hand voor ogen ziet, kan het er beter voor kiezen niets te doen. Nietsdoen is namelijk ook een optie. Pas als er weer wat licht in de duisternis komt - er is meer duidelijkheid over de onderhandelingen tussen de VS en China, Brexit en een Chinese economie herstel van de groeivertraging eind 2018 - is het tijd om in actie te komen.

Waarom? Omdat aan een verkeerde richting van de ECB, niet naar de uitgang maar naar een harde muur, een fors prijskaartje hangt.

De financiële markten reageren vooralsnog juichend op de centrale banken, - Ja, ook de Fed dwaalt maar wat rond - die pretenderen te weten wat er allemaal speelt, terwijl ze in werkelijkheid hopeloos verdwaald zijn."