De goudaankopen door centrale banken zitten op het hoogste niveau sinds 1967. Vooral de Russische Centrale Bank is actief op de goudmarkt. 

De goudprijs is afgelopen kwartaal met ongeveer 9 procent gestegen. Een van de redenen hiervoor is de forse stijging van de goudaankopen door centrale banken. Zij kochten afgelopen jaar 651,5 ton goud in, zo blijkt uit cijfers van het World Gold Council (WGC).

Hoogste peil sinds 1967

Dat komt neer op een stijging van maar liefst 74 procent ten opzichte van 2017. De goudaankopen hebben hiermee het hoogste niveau bereikt sinds 1967. Volgens schattingen van de WGC hebben centrale banken nu gezamenlijk bijna 34.000 ton goud op de plank liggen.

Op basis van de huidige goudprijs van 1.321,15 dollar per troy ounce hebben centrale banken afgelopen jaar voor maar liefst 27,7 miljard dollar aan goud uitgegeven.

Crisis was kantelpunt

Dat centrale banken hun goudreserves vergroten is niet nieuw. Al sinds de crisis van 2008 zijn ze daarmee bezig, zoals in deze grafiek is te zien.

Alleen zijn de goudaankopen afgelopen jaar in een stroomversnelling gekomen. Dit is volgens de WGC het gevolg van de hogere geopolitieke en economische onzekerheid. Hierdoor willen centrale banken meer diversificatie aanbrengen in hun reserves en vluchten ze naar veiliger, liquide beleggingen.

Rusland aan kop

Het meest actief op de goudmarkt was de centrale bank van Rusland, die minder afhankelijk wil worden van de Amerikaanse dollar. Deze bank heeft afgelopen jaar bijna al zijn Amerikaanse staatsobligaties omgeruild voor goud.

Ook de Turkse centrale bank kocht veel goud aan: 51,5 ton. Op de derde plaats staat Kazachstan, gevolgd door India, Irak, Polen en Hongarije.

Alleen de centrale banken van Australië, Duitsland, Sri Lanka, Indonesië en Oekraïne deden goud van de hand.

Wat betreft het bezit van goud is de Federal Reserve nog steeds koploper: het Amerikaanse stelsel van centrale banken houdt 8.134 ton goud aan. Dat komt neer op bijna drie kwart van de buitenlandse reserves van de VS.

Juwelenindustrie: grootste afnemer

De totale vraag naar goud kwam afgelopen jaar uit op 4.345,1 ton. De grootste afnemer was de juwelenindustrie, die goed was voor iets meer dan de helft van de totale wereldwijde vraag naar goud.

De vraag vanuit deze sector bleef per saldo stabiel, maar de verschillen tussen landen zijn groot. In China, de VS en Rusland steeg de vraag naar goud voor sieraden, maar in het Midden-Oosten daalde deze flink. In India, een van de grootste afnemers van goud voor juwelen, bleef de vraag stabiel.

Goud-ETF's: netto uitstroom

De vraag naar goud-EFT's (beleggingsfondsen die de goudprijs volgen) herstelde in het vierde kwartaal, maar daalde over het hele jaar gemeten met maar liefst 67 procent.

Vooral Noord-Amerikaanse goud-ETF's werden geconfronteerd met een forse uitstroom. Dit kwam vooral voor rekening van het derde kwartaal. Amerikaanse beleggers stapten toen massaal uit goud-indexfondsen vanwege de florerende Amerikaanse economie, oplopende beurskoersen en de daling van de goudprijs.

In het vierde kwartaal nam de belangstelling voor goud-ETF's weer toe, toen de volatiliteit op de beurzen weer steeg en beleggers zich steeds meer zorgen gingen maken over de houdbaarheid van de economische groei van de VS.

... behalve in Europa

Europa is een opvallende witte raaf. De vraag naar goud-ETF's zat hier in 2018 juist in de lift, als gevolg van de geopolitieke spanningen en de lage rendementen op staatsobligaties en obligaties van bedrijven met een hoge kredietwaardigheid.

Techbedrijven: lagere vraag in vierde kwartaal

De vraag naar goudstaven en munten door particuliere beleggers steeg met een bescheiden 4 procent naar 1.090 ton.

De vraag naar goud door technologiebedrijven, zoals fabrikanten van smartphones, steeg fractioneel naar 334,6 ton. In de eerste drie kwartalen van 2018 nam de vraag nog toe, maar in het vierde kwartaal zette de vraag een daling in, door dalende smartphone-verkopen, de handelsoorlog en toenemende onzekerheid over de wereldwijde economische groei.