Masja Zandbergen, hoofd ESG-integratie bij Robeco, legt nog maar eens uit waarom beleggers serieus moeten kijken naar de impact van de huidige klimaatverandering. 

Hier een verkorte weergave van haar column, zoals deze op IEXProfs.nl gepubliceerd is. 

"Beleggers analyseren de impact van de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China en van de Brexit, de macro-economische cyclus en de winstvooruitzichten op de markten. In deze column wil ik graag vanuit het oogpunt van duurzaamheid naar 2019 kijken en de jaren daarna.

Klimaatverandering staat bovenaan de lijst

Klimaatverandering is voor veel industrieën een belangrijk onderwerp. Fossiele brandstoffen en industrieën met een hoog energieverbruik zijn nog altijd verantwoordelijk voor zo’n 70 procent van de uitstoot van broeikasgassen. Daarom spelen bedrijven in sectoren met een hoge uitstoot, zoals olie & gas, elektriciteitsbedrijven en chemie, een belangrijke rol in de energietransitie.

Ook de autosector en de vastgoedsector (gebouwen zijn verantwoordelijk voor 30 procent van het wereldwijde energieverbruik) worden sterk beïnvloed door deze ontwikkeling.

Climate Action 100

De verwachting is dat de regelgeving wordt aangescherpt en bedrijven zullen daarmee om moeten gaan. Als onderdeel van de grootste gezamenlijke engagement tussen beleggers – Climate Action 100 – zijn we duidelijk over onze verwachtingen. Wij verwachten van bedrijven dat ze een sterk governancekader implementeren dat een heldere omschrijving geeft van de verantwoordelijkheid en het toezicht van het bestuur met betrekking tot de risico's en kansen van klimaatverandering.

Daarnaast vragen we bedrijven om klimaatrisico’s te integreren in hun reguliere risicobeheer, zodat ze transitierisico’s en fysieke risico’s kunnen identificeren, beoordelen en beheren. Verder verwachten we van bedrijven dat ze maatregelen nemen om de uitstoot van broeikasgassen te beperken. Daaronder valt ook het investeren in schone technologieën en uitstootbeperkende doelstellingen. Tot slot vragen we bedrijven ook om de aanbevelingen van de Task Force on Climate-related Financial Disclosures (TCFD) te implementeren in hun algemene financiële rapportages. 

De informatie die voortkomt uit de vele en langdurige engagementprogramma’s met bedrijven in CO2-intensieve sectoren, integreren we samen met duurzaamheidsonderzoek van RobecoSAM in ons besluitvormingsproces. We beoordelen de materialiteit van ESG-kwesties waar de sectoren mee te maken hebben en hoe bedrijven presteren op deze gebieden. Dat heeft een effect op de waardering en/of onze fundamentele beoordeling van bedrijven en issuers.

De waarde van afval

De economische vooruitgang in het verleden kwam ten koste van een prijs die op dit moment niet zichtbaar is in de winst- en verliesrekening en de balans van bedrijven: de externe kosten. Met de groeiende wereldbevolking, waarvan de levensstandaard ook nog eens verbetert, is de manier waarop de lineaire economie producten maakt, gebruikt en afvoert niet langer houdbaar.

Het gebruik van energie, staal, graanproducten en water zal de komende decennia naar verwachting sterk toenemen en wordt waarschijnlijk nog onderschat. Het is maar de vraag of we aan die groeiende vraag kunnen voldoen. Eén ding is wel zeker: de druk op het milieu zal nog groter worden. Geschat wordt dat de wereldwijde afvalproductie bij het huidige tempo van urbanisatie en bevolkingsgroei zal stijgen tot 2,2 miljard ton per jaar in 2025. Dat komt neer op 1,42 kilo per persoon per dag.

Daarom is een andere manier van denken nodig. We moeten overstappen van een lineaire economie naar een circulaire. En een analyse van de levensduur van producten meenemen in het ontwerp. Door circulaire principes in te bedden in de activiteiten worden hulpbronnen minder en efficiënter gebruikt. Hierdoor nemen de totale kosten voor afvalbeheer af en dat is goed voor de uiteindelijke winst.?

Plasticsoep

Vooral het gebruik van wegwerpplastic is in onze ogen een probleem dat snel aan belang wint. Wij erkennen dit risico en daarom hebben we ons aangesloten bij de Plastic Solutions Investor?Alliance. Plastic afval is echter niet alleen een risico voor bedrijven: innovatie en ideeën voor het vervangen van plastic kunnen ook kansen opleveren. Zo is Tetra Pak bezig met de ontwikkeling van een hoogwaardig papieren rietje.

Een obstakel voor de brede toepassing van dit soort innovatieve oplossingen is dat ze technologisch gezien een uitdaging zijn. Nieuwe bioplastics en andere oplossingen zijn nog behoorlijk duur vergeleken met traditionele verpakkingen. Waarom ondernemen bedrijven dan toch actie op dit gebied? Dat heeft alles te maken met imago en merkwaarde.

Grote voedingsmiddelenbedrijven zien risico's voor hun merknaam op de lange termijn. Op een bepaald moment zullen bedrijven verantwoordelijk voor het plasticprobleem worden gehouden, zal de regelgeving strenger worden en/of zal het gedrag van consumenten veranderen. Deze externe kosten worden dan interne kosten voor het bedrijf of voor beleggers in de vorm van een lagere (merk)waarde.

Nieuwe richting duurzaam beleggen

De Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG's) van de VN hebben sinds de lancering in 2015 al een flinke impact gehad. Veel beleggers en vermogensbeheerders hebben hun bestaande beleggingsportefeuilles en engagementstrategieën beoordeeld aan de hand van deze doelen.

Uit een recent onderzoek door de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) blijkt dat in de Nederlandse pensioenmarkt meer dan 80 procent van de fondsen de SDG’s heeft besproken tijdens bestuursvergaderingen en dat 34 procent daar al een beleid voor heeft.

Dit beleid en deze strategieën zijn vooral gericht op het leveren van een positieve bijdrage aan de SDG’s. Vaak wordt er nog geen rekening gehouden met negatieve bijdragen. Wat dat betreft is het begrijpelijk dat er veel kritiek is op de geboekte vooruitgang.

Eerste stap

Sommige mensen zien beleggen in de SDG's zelfs als een marketingtruc. Ik ben het daar niet mee eens. Door het meewegen van de bijdrage die de producten van bedrijven leveren aan duurzame ontwikkeling ontstaan andere en onderscheidende portefeuilles.

Zelfs als we alleen nog maar de eerste stap hebben gezet – en zover zijn we nog lang niet – is de richting wel duidelijk: beleggen in een werkelijk duurzame ontwikkeling is de juiste koers."