Heftige beroering vandaag op de beurs in Milaan. De handel in Italiaanse bankaandelen werd stilgelegd, nadat de grote banken UniCredit, Intesa Sanpaolo, Monte dei Paschi di Siena en Mediobanca bijna 7 procent van hun beurswaarde hadden verloren. Wat is er aan de hand?

Dat vraagt IEXProfs zich af.

Reden van de commotie is de Italiaanse ontwerpbegroting voor 2019. Dat heeft een tekort van 2,4 procent, terwijl de markt rekende op minder dan 1,6 procent.

Léon Cornelissen, hoofdeconoom van Robeco: "De markt heeft begrijpelijkerwijs negatief gereageerd op de begroting die uitgaat van een overheidstekort van 2,4 procent. Weliswaar is dit lager dan de magische 3 procent uit het Verdrag van Lissabon, maar fors hoger dan de bovengrens gesteld door de partijloze minister van Financiën, Giovanni Tria, op 1,6 procent. In het licht van hoge overheidsschuld (130 procent bbp) is voldoen aan de 3 procent-norm ook niet genoeg."

Conflict met Brussel?

Cornelissen vervolgt: "Een conflict met Brussel dreigt, dat onder de huidige omstandigheden weinig anders kan doen dan een excessieve-tekortenprocedure te starten die uiteindelijk (in theorie) in een boete kan resulteren. Lange onderhandelingen liggen in het verschiet."

Toch gelooft Cornelissen niet dat de stijgende risicopremie op Italiaanse staatsobligaties de regering zal dwingen tot een meer gematigde stellingname. "Zolang de minister van Financiën niet aftreedt en de 3 procent-limiet niet wordt doorbroken, is het niet aannemelijk dat deze begroting de Eurozone in een nieuwe schuldencrisis zal storten. De stemming is niettemin begrijpelijkerwijs nerveus. Hopelijk wordt een herhaling van het Griekse drama voorkomen.

Eurosceptische revolte

Ook obligatiebelegger Adrian Hilton van Colombia Threadneedle Investments neemt de zaak serieus. "Het vooruitzicht van een Italiaans vertrek uit de eurozone was een paar jaar geleden ondenkbaar. We zien dat nog steeds niet als een waarschijnlijke uitkomst, maar het is niet langer onmogelijk, gezien het succes van de eurosceptische politieke bewegingen daar."

Het voorgestelde tekort van 2,4 procent is volgens Hilton op zich geen ramp. "Het blijft binnen de grenzen van Maastricht." Maar, zo merkt hij op: "In de afgelopen weken vertelde de meer gematigde minister van Financiën Tria dat een cijfer onder 2 procent waarschijnlijk zou zijn. Dat bleek vanmorgen dus niet te kloppen."

Risico ratingverlagingen

Volgens Hilton is er nog voldoende tijd om de Italiaanse begroting aan te scherpen, voordat de definitieve versie eind volgende maand bij de EU wordt ingediend.

"Ons basisscenario is dat de huidige regering stopt met flirten met het verlaten van de eurozone. Maar de huidige volatiliteit is niet bevorderlijk voor het risicosentiment rond Italië. Bovendien is er het risico dat ratingverlagingen de crisis nog kunnen verergeren."

Mocht de Italiaanse begrotingsdiscipline op middellange termijn wat losser worden, dan zal het voor Italië volgens Hilton nog lastiger worden de hoge schuld te dragen. "Onze grootste zorg is op dit moment de verslechtering van de economie."

De gevolgen voor de Italiaanse rente zijn moeilijk te raden. De Italiaanse tienjaars liep vandaag met 31 basispunten op tot 3,22 procent. Ter vergelijking: de yield van de Duitse Bund daalde met zeven basispunten tot 0,46 procent.