Geavanceerde cyberaanvallen, de hype rond cryptovaluta en de Brexit... Dat zijn de belangrijkste bedreigingen voor de Nederlandse financiële sector.

Dat stelt het Financieel Stabiliteitscomité (FSC).

De top drie van grootste risico's werd opgesteld tijdens de laatste vergadering van dit comité, dat toeziet op de bestendigheid van het Nederlandse financiële systeem. Het overlegorgaan bestaat uit vertegenwoordigers van de Autoriteit Financiële Markten (AFM), De Nederlandsche Bank (DNB) en het Ministerie van Financiën.

1. Cyberaanvallen

Eind januari werden ABN Amro, Rabobank, ING en de Belastingdienst getroffen door zogeheten DDoS-aanvallen. Hierbij vindt een gecoördineerde cyberaanval plaats vanaf meerdere computers, waardoor websites plat komen te liggen.

Het FSC signaleert dat banken en andere bedrijven in de financiële sector steeds vaker doelwit zijn van dergelijke aanvallen. De aanvalstechnieken worden bovendien steeds geavanceerder en meerdere instellingen kunnen gelijktijdig worden geraakt.

Daarom pleit het comité voor een intensievere samenwerking tussen de financiële sector, andere vitale sectoren en overheidsdiensten.

2. Crypto's

Afgelopen jaar maakte de koers van de bitcoin een ware achtbaanrit: forse stijgingen en even zo harde dalingen wisselden elkaar af. Ook andere cryptomunten stonden volop in de belangstelling van beleggers die graag een graantje mee wilden pikken van deze hype.

Hoewel de markt voor cryptovaluta op dit moment geen risico vormt voor de financiële stabiliteit, waarschuwt het Financieel Stabiliteitscomité consumenten en financiële instellingen wel voor de risico's die cryptomunten en zogeheten Initial Coin Offerings (ICO's, ofwel cryptobeursgangen) met zich meebrengen.

Er is een gebrek aan regelgeving en toezicht die consumenten moet beschermen als zij cryptomunten, zoals de bitcoin of ethereum, aanhouden of verhandelen.

Banken op hun beurt lopen integriteitsrisico's omdat ze de identiteit van kopers en verkopers niet of onvoldoende kan vaststellen. Het risico op witwassen ligt dan op de loer, zo waarschuwt het FSC.

3. Brexit

Ook het uittreden van Groot-Brittannië uit de Europese Unie brengt volgens het FSC de nodige risico's met zich mee. Zo is nog steeds niet duidelijk of het een harde of zachte Brexit wordt.

De overgang naar een nieuwe relatie met de Britten gaat gepaard met aanpassingskosten en fricties voor financiële instellingen, zeker gezien de huidige afhankelijkheid van de Londense City, het financiële hart van Europa.

Vooral een harde Brexit kan risico's met zich meebrengen voor de werking van financiële markten, zo vreest het comité. Te denken valt bijvoorbeeld aan verlies van toegang tot centrale clearingdiensten in Londen.

Het comité roept Nederlandse financiële instellingen daarom op de impact van de Brexit in verschillende scenario's in kaart te brengen en tijdig de nodige maatregelen te nemen.

4. Volatiele beurzen

Na een lange aaneengesloten periode van koersstijgingen werden beleggers vorige maand opgeschrikt door sterke koersdalingen op de wereldwijde beurzen. Volgens het FSC hebben veranderingen in de marktinfrastructuur, zoals geautomatiseerde beurshandel, de volatiliteit (beweeglijkheid) mogelijk versterkt.

Het belangrijkste risico is dat de toename in volatiliteit gepaard gaat met een omslag in het marktsentiment. Mocht dat daadwerkelijk gebeuren, dan is een forsere correctie op financiële markten mogelijk, zo waarschuwt de commissie.