Terug naar de Grote Depressie?

De wereld kan zijn borst nat maken als Trump handelsoorlogen uitlokt. Het is het beste recept voor economische malaise, zo heeft het verleden uitgewezen.

Dat schrijft IEXProfs.nl. De reacties van economen en beleggingshuizen zijn unaniem negatief over het recente besluit van de Amerikaans president om buitenlands staal en aluminium te belasten. Zij weten dat de uitkomst van dergelijke maatregelen niets goeds brengt. De wereld heeft al heel wat handelsoorlogen achter de rug en de resultaten waren bijna altijd desastreus.

Het meest schrikbarende voorbeeld waren de handelsbarrières die de Amerikanen in de jaren 30 aan hun handelspartners oplegden. Op de Amerikaanse zwarte lijst stonden toen zo’n 20.000 producten. De economische malaise verdiepte, en hielp mee om Hitler in het zadel te helpen.

President Trump zou dus een gewaarschuwd man moeten zijn, en toch zei hij afgelopen week in een tweet dat handelsoorlogen "goed zijn en makkelijk te winnen". Hoe gevaarlijk is dat voor de wereldeconomie die nog maar net uit het dal is geklommen?

Duurdere auto's

Het effect zal gering zal zijn als het blijft bij de heffing van 25 procent op staal en 10 procent op aluminiumproducten. Wel zal dit negatieve gevolgen hebben voor bijvoorbeeld Chinese, Nederlandse en Duitse staal- en aluminiumexporteurs naar de VS. Amerikaanse consumenten zullen het in hun portemonnee voelen omdat verschillende producten duurder worden; van auto’s en landbouwmachines tot ingeblikte groente.

De negatieve effecten worden groter als de Amerikaanse stap wordt gevolgd door soortgelijke beslissingen in andere delen van de wereld. De Europese Commissie heeft al gedreigd met heffingen op Harley-Davidson motoren, spijkerbroeken van Levi Strauss en whisky.

Het grote risico is dat de ene strafmaatregel op de ander volgt en dat de wereldhandel – die aan de basis staat van onze welvaart – een fikse dreun krijgt.

Domino-effect

Geen wonder dat er van alle kanten waarschuwingen komen aan het adres van Trump. "De importbeperkingen aangekondigd door president Trump zullen niet alleen schade buiten de VS aanrichten maar ook er binnen", stelde het Internationaal Monetair Fonds vrijdag in een reactie.

"Buitengewoon zorgwekkend", zei Paul Mortimer-Lee, de chef-econoom van BNP Paribas. "De geschiedenis vertelt duidelijk dat handelsoorlogen uiteindelijk iedereen schaden."

"Deze situatie kan het hele fundament van de Wereldhandelsorganisatie WTO doen wankelen," zei directeur-generaal Axel Eggert van de Europese staalfederatie afgelopen vrijdag in Brussel volgens Bloomberg.

En ook uit het Amerikaanse bedrijfsleven volgden bezorgde commentaren van onder meer Apple, Anheuser-Busch InBev, General Motors en Campbell Soup.

Beperkte impact

ABN Amro-econoom Arjen van Dijkhuizen houdt het vooralsnog bij een lichte impact op de wereldeconomie. Hij denkt dat met name de VS en China zullen beseffen dat een volledige handelsoorlog te veel pijn doet. "In ons basisscenario gaan we er daarom vanuit dat er geen echt schadelijke handelsoorlog uitbreekt tussen China en de VS, maar van de andere kant laten de huidige ontwikkelingen zien dat de gevaren van protectionisme oplopen."

Het moge duidelijk zijn dat een handelsoorlog en minder economische groei ook gevolgen heeft voor de aandelenhandel. Bloomberg wijst er echter op dat de echt grote gevaren in de obligatiemarkt liggen.

Chinees-Amerikaans onderonsje

Laten wij niet vergeten dat Amerikaanse staatsobligaties voor een groot deel in buitenlandse handen zijn, en dan niet in de laatste plaats van de Chinese centrale bank. Die voegde vorig jaar nog eens 127 miljard dollar Amerikaanse schuld toe aan de toch al niet kleine Amerikaanse schuldportefeuille van meer dan 1000 miljard.

Als de Chinezen besluiten te stoppen met het kopen van Amerikaanse schuld, of sterker nog verkopen, dan kan dat leiden tot een sterke stijging van de Amerikaanse rente en een harde klap voor alles en iedereen die geld wil lenen. Tenminste, als Beijing het ervoor over heeft om een deel van de Amerikaanse obligaties met verlies van de hand te doen. Wie heeft wie bij de keel?

Dreigement

Mocht de EU met tegenmaatregelen komen, dan heeft Trump zijn antwoord al klaar, zo blijkt uit een tweet die hij dit weekend verstuurde. 'Dan komen we simpelweg met een invoerheffing op hun auto's, die nu vrijelijk de VS inkomen."

De president beklaagde zich nogmaals over de domme handelsakkoorden en het economische beleid van zijn voorgangers, die hebben geleid tot een handelstekort van 800 miljard dollar. 'Onze banen en rijkdommen worden aan andere landen gegeven, die al jaren van ons profiteren. Ze lachen om wat voor dwazen onze leiders zijn geweest. Genoeg!'

Tip de redactie