Computers zijn niet verantwoordelijk voor duizelingwekkende schommelingen op de beurzen. Dat schrijft columnist Mark Hulbert van MarketWatch. Computers de schuld geven is volgens het hetzelfde als de schuld geven aan de boodschapper die slecht nieuws brengt.

Dat komt omdat computers doen wat hun programmeurs ze hebben opgedragen om te doen. Computers kunnen sneller en efficiënter zijn dan mensen, maar ze doen alleen wat ze wordt gezegd. Door ze de schuld te geven, vermijden beleggers zich te concentreren op de waarheid van de zaak - en hoe ze er goed mee om moeten gaan, verklaarde Hulbert.

De columnist stelt tot deze conclusie te zijn gekomen na een interview met Lawrence Tint, voorzitter van Quantal, een risicobeheerbedrijf voor institutionele beleggers. Tint was tot 2000 de Amerikaanse topman van BGI, de organisatie die iShares creëerde.

Meteen verkopen

Tint stelde dat de recente paniekerige verkoop kan worden verklaard door investeerders die zich gedragen zoals ze altijd doen na een lange stierenmarkt. "Niet gewend aan verliezen, verkopen ze bij het eerste teken van problemen." Wat er in de afgelopen twee weken op de markt gebeurde, zou volgens hem ook zonder computers zijn gebeurd.

Om het argument van Tint beter te begrijpen, is het handig om onderscheid te maken tussen drie belangrijke manieren waarop computers worden gebruikt om transacties op Wall Street uit te voeren:

1. Hoogfrequente handel

Dit verwijst naar computers die grote transacties uitvoeren waarvan zij weten dat ze worden uitgevoerd. Als een computer informatie ontvangt dat bijvoorbeeld een grote verkooporder voor een aandeel op de markt verschijnt, en als het een supersnelle verbinding met de beurzen heeft, zal de computer dit aandeel voor de grote verkooporder proberen te verkopen. Wanneer de koers van het aandeel vervolgens daalt naarmate die grote verkooporder op de markt komt, kan de computer zijn shortpositie afdekken tegen een lagere prijs.

De typische houdperiode van een dergelijke transactie is minder dan een seconde. Volgens Tint is het mogelijk dat hoogfrequente handel op korte termijn tot enige toegenomen volatiliteit bij individuele aandelen kan leiden, maar niet op het niveau van de totale markt.

2. Algoritmische handel

Veel marktcommentatoren bestempelen ten onrechte elke computerhandel als algoritmische handel, op basis van de theorie dat computersoftware algoritmen bevat. Maar dat is volgens Tint technisch onjuist. Algoritmische handel verwijst eigenlijk naar door de computer uitgevoerde strategieën voor het kopen of verkopen van grote blokken aandelen in kleine delen. 

Het doel van algoritmische handel is juist het minimaliseren van de koersimpact die zou ontstaan wanneer een dergelijke grote transactie in een keer wordt uitgevoerd. Als algoritmische handel ertoe leidt dat de markt daalt, dan is dat volgens Tint de schuld van de instelling die de grote blokken aandelen wil verkopen in plaats van de computer die de verkooporder uitvoert.

3. Computerhandel

Dit verwijst naar het gebruik van een computer om een bepaalde handelsstrategie uit te voeren. Neem momentum, een strategie die al veel langer bestaat dan computers; het richt zich op het kopen van aandelen die het beste hebben gepresteerd in het recente verleden en het vermijden met de slechtste prestaties. 

Een computer kan de ontelbare noodzakelijke berekeningen snel en efficiënt verwerken en vervolgens de aanbevolen transacties uitvoeren, maar er is niets dat de computer zou doen wat een volger van de momentumstrategie ook zou doen zonder een computer - behalve dat het langzamer gaat.

Deze derde handelscategorie kan volgens Tint theoretisch wel de grootste impact op de marktvolatiliteit hebben, omdat computers geen oordeel kunnen vellen of een realiteitscheck kunnen toepassen op de transacties die programmeurs ze hebben opgedragen om uit te voeren. Maar het zijn volgens hem de investeerders die in paniek raakten en computers de schuld geven is zinloos.

Psychologisch motief

Dennis Gartman, uitgever van de investeringsbrief The Gartman Letter, gelooft dat er een psychologisch motief is om computers de schuld te geven: "Het is gemakkelijk voor degenen die aandelen hebben gekocht en die nu verliezen lijden om iemand of iets daarvan de schuld te geven. Het is een manier om de schuld buiten zichzelf te leggen; het is een menselijke reactie, maar het is verkeerd."

Bekijk ook: Morgan Stanley: Marktcorrectie was slechts voorproefje