Tijdens de bijeenkomst van het oliekartel OPEC in mei deden verschillende olieministers nog vrij nonchalant over een olieprijs van 50 dollar per vat en noemde het een goede prijs voor ruwe olie. Maar verwacht niet dat ze dat zullen herhalen wanneer OPEC aan het eind van deze maand opnieuw bijeenkomt.

"In feite moeten we precies het tegenovergestelde verwachten. Naarmate de olie is gestegen, zijn de beoordelingen van de OPEC-ministers van een eerlijke prijs voor hun ruwe olie waarschijnlijk ook gestegen, en dat zou hen in conflict kunnen brengen met hun belangrijkste niet-OPEC-partner: Rusland", schrijft columnist Julian Lee op Bloomberg.

De prijs van Brentolie, die sinds juni in de lift zit, steeg onlangs voor het eerst sinds juli 2015 tot boven de 60 dollar per vat. En uit het verleden blijkt dat de juiste prijs van olie volgens OPEC altijd iets hoger ligt dan de huidige marktprijs, ongeacht hoe hoog of hoe laag die prijs ook is. Dat gold in de jaren 90, toen olie ongeveer 20 dollar per vat kostte, en ook aan het begin van 2008, kort voordat Brentolie een piek bereikte van rond 150 dollar per vat. 

Abnormaal

OPEC gaf later wel toe dat een olieprijs van boven de 100 dollar "abnormaal" is. Zo schreef secretaris-generaal Mohammad Barkindo in juli 2016 dat de torenhoge prijzen in 2008 onhoudbaar waren en waarschijnlijk schadelijk voor de wereldeconomie zijn. Maar hoewel niemand binnen OPEC de 100 dollar nog als een eerlijke prijs beschouwt, kun je erop wedden dat ze de 50 dollar ook geen eerlijke prijs meer vinden. 

"Er is niets mis met aspiratie, maar het lijkt erop dat de lessen van het recente verleden snel worden vergeten. De hebzucht van OPEC om na 2011 de olieprijzen boven de 100 dollar per vat te houden, speelde een grote rol in de schaliegolf in de VS en de daaropvolgende prijsval in 2014", aldus Lee. 

Onhoudbare productiegolf

Met de terugkeer van het streven naar een steeds hogere olieprijs riskeert OPEC een nieuwe onhoudbare productiegolf. Want hoewel de Amerikaanse schalieproductie dit jaar de hoge verwachtingen van de Energy Information Administration niet heeft waargemaakt, betekent dat niet dat de schalieproducenten zijn uitgespeeld. Door de stijgende olieprijzen zullen schaliebedrijven hun activiteiten verder kunnen opvoeren.

"Het risico is dat OPEC's herontdekte optimisme leden aanmoedigt om steeds hogere prijzen na te streven, waarbij elke toename gerechtvaardigd wordt als een beweging naar die magische eerlijke prijs. En dat lijkt al te gebeuren", beweert Lee.  

Eerlijke prijs

Eind oktober verklaarde de olieminister van Qatar dat de prijzen in de goede richting evolueerden naar een redelijk niveau, zelfs toen Brentolie boven de 60 dollar uitsteeg. Wat dat nieuwe redelijke niveau volgens de olieminister is, liet hij in het midden. Zijn Venezolaanse collega sprak vorig jaar nog over een "faire prijs" van 70 dollar per vat, terwijl Irak het liefst een eerlijke prijs ziet van 70 tot 80 dollar per vat. 

De ambities van sommige OPEC-landen kunnen echter botsen met hun belangrijkste externe partner, Rusland. Moskou maakt zich zorgen over de te hoge prijzen, en suggereert zelfs dat 60 dollar genoeg zou zijn om uit de productieverlagingsovereenkomst te stappen. De Russische olieminister zei vorige week dat OPEC en haar partners nog vijf maanden de tijd hebben om te beslissen of ze de deal willen verlengen en dat elke uitbreiding moet worden gerechtvaardigd door de dan geldende marktomstandigheden.